Pinoy Gazette: Siyensya at Sangkatauhan

Eleksyon at Demokrasya

2010-02-08T22:43:00.000-08:00

Eleksyon at Demokrasya
Ni Perry Calara

Tumugtog na ang banda sa sirkus. Humaharorot na ang mga boladas. Umarangkada na nga ang 2010 Eleksyon!

Bakit nga tayo nagkakaroon ng eleksyon. Relatibong bago naman kasi ang konseptong ito sa sibilisasyon. Mas lalung bago sa ating asyano dahil ito naman ay nagsimula sa kanluran. Isa ito sa mga elemento ng demokrasya na itinuro sa atin ng mga mananakop na Amerikano.

Dito sa Asya mukhang ang namayani sa pagdedesisyon noon ay ang konsensus katulad ng pagpili ng dato ng ating mga ninuno. Mayroon na ba kayong nabasa sa kasaysayan na ang mga elders ng ating mga barangay ay nagkaroon ng botohan?

Mahahalata ninyo nga sa ating mga pamilyang paternal at pyudal na wala naman talagang nagaganap na botohan sa mga desisyon. Pero mayroon bang demokrasya sa mga desisyong iyon? Maaaring wala sa konsepto ng eleksyon at demokrasya pero nirerespeto natin ang desisyong iyon. Ganoon din sa desisyon ng ating mga elders noon bago tayo sakupin ng mga kastila.

Akala lang kasi ng mga makakanluran na kapag walang botohan mali ang pampulitikang proseso. Katulad ni Cory Aquino, officially, na hindi nanalo sa eleksyon, ang dineklara noon kongreso na nagbilang ng boto ay si Ferdinand Marcos. Nagkaroon lang ng people power kaya nailuklok sa Malakanyang si Cory at naibalik daw ang Demokrasya.

Maraming tipo ang demokrasya: Demokrasyang liberal, Demokrasya ng mga elite, Demokrasya ng mga proletaryado at anakpawis,… at marami pang iba. Ano sa tingin ninyo ang ibinalik na sistema ng demokrasya ni Cory?

Kung ako ang tatanungin ninyo, ibinalik lang ang dating elitistang demokrasya. Nahahalata n'yo ba na ang kalimitan na nananalo sa isang pambansang eleksyon ay yaong mga may kaya lamang sa buhay—elite. Kung titingnan niyo ang kongreso karamihan diyan ay mga hasyendero at mga local na kapitalista. Lahat na naging presidente, kasama na si Cory, ay elite na may elitistang interes.

Mayroon lang minsan na galing sa kilusang masa na makukulit na nakapapasok sa larong ito ng mga mayayaman. Katulad nito ay sina Satur Ocampo ng Bayan Muna at Liza Maza ng Grabriela. Kapwa sila ngayon tumatakbong Senador. Bilang pabuya, nakakapag ingay naman sila sa loob ng kongreso pero hirap pa rin isulong ang mga pang-masang interes.

At sa 2010 eleksyon, balibaliktarin man ng mga TRAPONg presidentiables an kanilang packaging bilang mahirap at masa kunyari mananalo pa rin ang isang elite at asahang elite interes pa rin ang kanilang dadalhin (@pmcalara po tayo sa twitter, pakisundan. Salamat).

Online Balitaktakan

2010-01-13T00:35:00.000-08:00

Online Balitaktakan

Ni Perry Calara

Pinapatulan ko at gumugugol ng ilang oras sa pakikipagtagisan ng mga ideya sa Twitter at sa Facebook. Hindi ako interesado sa MafiaWar o Farmville.

E, eleksyon year pa kaya marami talaga ang maiingay online. Kung nakapasok ka na sa sabungan habang nagsasalpukan ang dalawang tandang, ganoon kaingay.

Katulad sa tunay na mundo nagkakahati-hati ang mga netizens sa mga kulay ng mga kandidato at ideya. ‘Di katulad sa sabungan dalawa lang ang manok. Sa online community kung ilan ang kandidato ganoon karami ang panig. Mas marami, mas sumasarap ang balitaktakan.

Nag-uumpisa naman ang lahat ng balitaktakan sa ideya, memera lang naman iyan lalu na sa online. Siyempre pa sinusuportahan natin ang kulay na sumusulong ng mga progresibong ideya na sa tingin ko ay makatutulong sa maliliit na mamamayan. Aba, marami akong nakakabangga sa twitter dahil dito. Minsan nga napupunta ang hati ng tunggaliang sa usapan sa maka-kaliwa at maka-kanan na mga ideya at kandidato.

Paborito kong tirahin sa online ngayon ang mga elite na kandidato na nagmaang-maangan na para sa masa at nakararami: TRAPO (tradisyunal na pulitiko). Masarap nito, lahat naman na tumatakbong pagka-presidente ay TRAPO. Tingin ko nga kung may extra-judicial killing sa internet matagal na akong patay. Sa Pilipinas, teritoryo kasi ang internet ng mga middle class at elite at intelligence ng militar. Kung nandoon ka at mga ideya mo pang-manggagawa at magsasaka asahan ang malakas na reaksyon. Kailangan na lang magpakatatag at sa huli naman mananaig ang tama. Pero dapat handa ka ring umurong sa balitaktakan kung ang ideya mo ay talo.

Hindi puro pagpapakyut ang pagpasok sa online community. Meron pero hindi ito High School para magpa-kyut. Kapag nagbitiw ka ng ideya o kahit opinion bukas iyan sa kritisismo. At kapag may dinadala kang kandidato sa talipapa ng mga ideya asahang tatawaran ang iyong kandidato. Talagang minsan hahantong ka sa mainit na balitaktakan lalu pa nga at eleksyon year ang 2010. Pikon talo. “Civil” pa rin dapat ang pakikipag-usap at pakikipag balitaktakan.

Sa ngayon, naaapektuhan na ng online balitaktakan ang kulay ng isusuot ko sa tuwing lalabas ng bahay. Minsan sabi ko dapat matapos na eleksyon para makapagsuot na ako ng kulay na hindi nilalagyan ng tumitingin dito ng mga pangit na mukha ng mga TRAPOng kandidato.

Sa mga katropa sa online community, tandaan lang na kahit pa magbalitaktakan tayo sa ating ideya ng buong buhay natin kung hindi natin napapagalaw ang mga ideya sa tunay na mundo ay wala ring mangyayari. Ang magaganap na pagbabago ay iyong nasa tunay na mundo pa rin. Ino-organiza pa rin dapat ang mga komunidad at binibigyan pa rin ng pampulitika at pang-ekonomiyang kapangyarihan ang nakararami. Extension lang ang aktibismong pang-online para magkaroon ng pagbabago sa tunay na mundo na naaamoy, naririnig, natitikman, nakikita, at nadarama.

Kung gusto ninyong makipagbalitaktakan, nasa @pmcalara lang tayo sa twitter at Facebook.

Meteor Shower

2009-12-16T03:29:00.000-08:00

Meteor Shower

Ni perry calara

Dalawang meteor showers ang dumaan sa huling dalawang buwan ng 2009.

Hindi ito Korean telenovela. Ito ang Leonid at Geminid showers. Dumaan ang Leonid sa mundo noong Nobyembre at Dumadaan ang Geminid habang sinusulat ang artikulong ito (Disyembre). Shower ito ng mga bulalakaw. Kung halos wala tayong makitang bulalakaw sa ordinaryong araw makakakita ka sa panahong ng mga meteor showers na ito ng halos 100 bulalakaw sa isang oras (sabi ng Astronomy.com).

Bakit Leonid? Bakit Geminid? Ang pinagmumulang sentro ng bulalakaw kasi sa Leonid ay constellation ng Leo (Leon). Ang pinagmumulang sentro naman ng Geminid ay constellation ng Gemini (kambal).

Kaya naman sa mga manonood ng Leonid dapat nakatutuk ang paningin sa constellation Leo, iyon ang sentro ng panggagalingan ng mga bulalakaw. Ganoon din sa panonood ng Geminid shower, dapat nakatutok ka sa constellation ng kambal kung manonood ng mga bulalakaw.

Noong Leonid shower lumabas ako kasama ang aking pamilya, pati aking dalawang taong gulang na anak, nang madaling araw. Dalawa lang ang nakita kong mahinang guhit ng ilaw sa gilid ng aking mata. Frustrated naman ang aking asawa, at walang makita. Si bunso naman ay ok lang basta kasama niya ang tatay at nanay. Hmmmm, nakatingin din naman si bunsoy sa langit.

Nitong Geminid mga 5 ng umaga na ako sumilip bago maghanda papuntang probinsya. Ay, walang bulalakaw. Frustrated. Nakita ko ang big dipper pero hindi ko ma-identify si Castor at Pollux ang dalawang (kambal) maliwanag na bituin sa Gemini. Maliwanag kasi ang ilaw sa mga daan sa barangay namin.

Iyon nga pala, kapag titingala sa langit at naghahanap ng mga bituin dapat lumayo sa mga street lights. Ang mata kasi natin nag-a-adjust sa ilaw na ito. Kung baga sa lente ng kamera ay lumiliit ang “aperture” ng mata natin kapag may ilaw. Epekto nito ay hindi natin makita ang mga bituin na mas kaunti ang ilaw kaysa ilaw na nagmumula sa street lights.

Medyo makalumang entertainment ang ginawa naming pamilya sa panonood ng bituin at bulalakaw. Ito rin naman siguro ang ginagawa ng mga unang Pilipino bago nagsipagdatingan ang mga kolonisador: tumingala sa langit, magbilang ng bituin o bulalakaw, at mangarap. Payak lang naman ang buhay. Nagi lang naman tayong kumplikado nang dumating ang mga dayo.

Inaliw na rin naman namin ang aming sarili sa panonood ng langit para mapagpahinga ang isip-manggagawa mula sa mga nakakasukang balita: Maguindanao Masaker at Martial Law.

Nakikipag twitter din pala ako kapag nanonood ng mga bituin. Sa paminsan-minsang micro astronomy observation, sunod lang kay pmcalara sa twitter. Dito na rin kayo magbigay ng direk tweet para sa inyong mga kumentaryo. Happy Holidays, Happy New Year.

This message may contain confidential information. If you are not the designated recipient, please notify the sender immediately, and delete the original and any copies. Any use of the message by you is prohibited.

Ingat sa Hackers at Mapagkunyari

2009-10-22T04:34:00.000-07:00

Ingat sa Hackers at Mapagkunyari

Perry Calara

Binaha ang metro manila nang may mag-post sa Facebook ni Jacque Bermejo, isang OFW sa Dubai, na,…”buti n lng am hir in dubai! maybe so many sinners bak der! so yeah deserving wat hapend!”

Lumiyab ang galit ng libong mga Pilipino sa internet. Maraming galit na comment hanggang sa comment sa kanyang kakaibang ingles. Na-research na nga ng internet ang kanyang buhay. PR and marketing personnel daw siya sa Dubai at apat na taon na doon.

Hindi ko na nakita ang kanyang buong Facebook. Pero lumalabas na hindi naman pala si Jacque ang gumawa ng post na iyon. Hacked ang kanyang Facebook account.

Ang magaling doon, ayon sa isang kaibigang blogger, mukhang marami naman agad ang na-guilty at humingi ng paumanhin sa kawawang taga Dubai.

Noong isang lingo naman nakatanggap naman ako ng email. Lumalabas na parang intelligence report. Binabanggit sa subject na ang isang Pilipinong negosyante sa industriya ng langis ay, “Threat to National Security.” Bakit daw? E, Founder Daw kasi ng CPP/NPA. Kesyo may hinahanting ang isang SPO2 sa Palawan. Tinawag pa na terrorist ang CPP/NPA.

Una, sabi ko sa sarili, may peace negotiation ang Gobyerno sa NDF (kung saan nakapaloob ang CPP/NPA) at marami na silang napagkasunduan sa halos magdadalawang taong paguusap. Bakit naman makikipagusap ang gobyerno sa isang terrorist. Baliw ba sila? Pangalawa, suwerte naman ng negosyanteng iyon. Nandoon siya sa founding ng CPP at NPA. Di ba alam ng nagkukunyaring intelligence na iyon na magkaiba ang founding dates ng mga organisasyong ito. Pangatlo, Wala bang NPA sa Palawan para sila na lang ang humanting sa SPO2 na iyon. Kung ako naman ang NPA magsasayang lang ako ng special team kung papapuntahin ko lang iyon sa Palawan para hanapin ang isang SPO2. Parang James Bond Movie ang dating sa aking ng email.

Naisip ko na lang. Baka naman bobo ang intelligence na iyon, kung intelligence nga ang email sender.

Sa dalawang kwentong ito, pinapaalala sa akin na marapat na magingat at suriin ang mga impormasyon nakukuha natin sa internet. Maging mapanuri. Alam naman natin sa basic computer logic na “garbage in garbage out.”

Kakabit ng mga pag-iingat alam naman natin na eleksyon na. Marami na naman diyan ang manliligaw sa atin. Dudumugin ng mga ito ang ating mga email inboxes at mga search engines at mga text inboxes. Maging mapanuri: tingnan ang mga material na interest ng mga iyan, tingnan din ang kanilang kasaysayan. Alalahanin ang basic computer logic na “garbage in garbage out.”

Marami diyan ay mapagkunyari, hackers, at TRAPO (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Baha

2009-10-07T05:58:00.000-07:00

Baha

Ni Perry M. Calara.

Binaha ang maraming lugar sa metro Manila. Lubog ang Marikina, Pasig, at maraming bahagi ng Quezon City. Nakakaiyak.

As usual napakabagal ng gobyerno mag-rescue. Ni hindi sila mahagilap. Nakita ko si Gloria Macapagal Arroyo na ayaw magpa-interview. Siya at ang kanyang mga alipures ay parang busy sa kanilang ginagawang rescue. Magiging busy nga sila dahil 13 na rubber boats lang sa Manila mayroon ang gobyerno.

Rescue? Parang ang narinig ko sa ating mga mahal na taong gobyerno ay magdasal tayo at magbigay ng tulong para sa mga nangangailangan. Binaha na, pangalawang disaster pa ang gobyerno.

Akala ko ordinaryong ulan lang ang dinala ni Tropical Storm Ondoy nang mag-text sa akin ang staff ni Congressman Teddy Casino. Sabi niya, “SOS! Please rescue na kami. Nasa ¾ na lubog ang third floor kaya nasa bubong na kami. Palakas pa ulan at aabutin na kami ng dilim dito. Malulunod na kami… Patulong kontak NDCC (national coordinating council), nire-reserve ko na kc batt kc e2 lang line naming magkakapit bahay dito."Wala talaga akong magawa. Diyos ko! Hopeless ako. Di na rin ako makareklamo sa one inch na baha sa aming kusina.

Kasama ang TV at radio nakapag-communicate ang taong bayan sa pamamagitan ng texting, twitter, Facebook, Google map, Blogging at internet. Sa mga panahong iyon ang taong bayan ang naging gobyerno sa pamamagitan ng mga teknolohiyang ito. Marami ang mga na-rescue at nabigyang tulong dahil dito.

Maraming SOS na nasa twitter at Facebook. Sa Google pinakinabangan na rin ang kanilang map para ilagay sa mapa ang kundisyon ng Metro Manila. Inilagay din sa mapa ang mga SOS na nakukuha sa internet (may disclaimer nga lang na hindi validated ang data) katulad ng Text ng Staff ni Teddy. Nakita ko na maraming SOS ang nanggagaling sa Marikina.

Matapos lumabas ng bansa si Ondoy naglipana naman sa internet ang ilan pang rescue and relief activities ng mamamayan. Marami ang nangalap ng donasyon at napabalita na ang calamity fund ng gobyerno ay nasa calamity. Ang grupong TXTPower nga ay nakapaglikom ng halos isang milyong piso, via PayPal, para sa Philippine National Red Cross. Halos labis ng kalahating bilyong piso ang tulong na dumating. Karamihan sa mga tulong ay nakuha sa pamamagitan ng mga makabagong uri ng komunikasyon. Magiging bahagi na ito ng susunod pang mga pangyayaring katulad ng baha ni Ondoy.

Naipakita ng nakaraang baha na buhay pa ang pagdadamayan at bayanihan kultura ng Pilipino.

Nahubaran din ng baha ang nagkukunyaring naglilingkod sa bayan. Habang baha nga, napabalita at nakuhanan pa ng picture ang isang buayang naglalangoy. Di ako magtataka kung ang buayang ito (paumanhin sa mga buaya) ay galing sa Malakanyang (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Bak Out!

2009-09-07T23:47:00.001-07:00

Bak out!

Ni Perry M. Calara

Binulaga naman tayo ni kandidatong Mar Roxas na mag bak out sa pagtakbo sa pagka-pangulo. Gusto niya raw bigyan daan si Noynoy Aquino na tumakbo.

Hindi maisip ng marami na puwede pala iyon. Puwede palang magbigay kahit sandamakmak na ang iyong nagagastos sa advertisement at pag-iikot sakay sa padyak para mangampanya para maging pangulo. Tinitingnan ko ito bilang isang “pagbabawas ng pagkalugi.” Hindi rin naman siya pumapalo sa survey kaya mas mabuti pang mag bak out muna. Finance person naman si Mar kaya alam niya ang konseptong ito.

Siyentipiko rin naman ang mga iyan. Karkulado ang mga galaw. At hindi ka puwede mag-karkula kung wala kang mga batayan at siyensyang ginagamit. Kahit nga pagmumura ni Mar sa isang rally sa Makati, sa tingin ko, ay karkulado. Baka nga may rehearsal pa iyon.

Kung titingnan natin ang kasaysayan, hindi lang ito simpleng pagbibigay. Hindi simpleng pagiging Mr. Padyak at Mr. Palengke at Mr. Botika patungong Mr. Selfless. Lahat ito pinag-isipan at kinarkula hindi lang ni Mar kundi pati na rin ng kanyang mga pampulitikang “script writers” at direktor. Malamang nga na-pressure na rin siya ng ilang party mate na umurong dahil na rin sa survey na nabanggit at sa undercurrent na ibinibigay ng popularidad ni Noynoy Aquino at ang kanyang mga magulang.

Sabi ni Mar, “Self-sacrifice para sa bayan sabi niya.” Sakripisyo? Hindi naman siya hinikayat ng bayan para tumakbo. Puwede siyang mag bak out, anytime. Lahat tayo nagsasakripisyo, for your information.

Mas e-elibs pa ako kay kandidatong Mar kung consistent topnotcher siya sa survey pero nagbigay pa rin siya kay Noynoy na isa ring kapwa hasyendero. No! Mas be-belib ako sa kanya kung consistent topnotcher siya sa survey pero nagbigay siya sa isang hindi ka-uri halimbawa sa isang manggagawa o pesante mula sa kanilang mga hasyenda. Iyan! Iyan ang selfless!

Pupusta rin ako na kung hindi rin pumalo sa scientific survey si Noynoy malamang na si Mar Roxas pa rin sa huli ang patatakbuhin ng kanyang partido. Siya naman ang may pera, in the first place. E, ganoon naman ang elitistang pulitika sabi ng kasaysayan.

Kung titingnan ang kasaysayan malakas ang hatak ng mga material na pag-aari ng mga ito at kanilang mga kapanalig sa partido at sa uri para sa kanilang mga desisyon sa pulitika at buhay.

Kaya tayong mga mortal, parati nating titingnan ang materyal na batayang ito ng mga pulitiko. Huwag tayong basta-basta magpaloloko sa matatamis na pananalita at gimik ng mga Mr. and Mrs. gimik. Marami ng itinuro ang kasaysayan sa atin. Gamitin natin ang mga aral dito para na rin sa kinabukasan ng ating sariling uri (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Siyensya at katotohanan

2009-09-07T23:05:00.001-07:00

Siyensya at katotohanan

Ni Perry M. Calara

Maari bang gamitin ang siyensya para tumuklas ng katotohanan?

Kahit walang relihiyon o spirituality puwede pa rin bang mahanap ang katotohanan na gamit ang kapangyarihan ng siyensya?

Oo naman!

Gusto mong magpalipad ng rocketship pero dinoktor mo ang mga datus sa laboratory experimentation para lumipad ang rocketship, aba! Asahan mong hindi makalilipad ang rocketship. Pupusta ako na puputok ang rocket na iyon.

Para lumipad ang rocketship na iyon kailangan ang mga taong nasa sentro ng mga proyektong iyon ay makatotohanan. Maaari nilang mahanap ito mula sa scientific method.

Naalala ko naman ang siyensya at katotohanang ito nang pumunta ako sa school para magpa-enroll—yes excited ulit ang kuya. Nagkaroon kami ng maikling diskusyon ng adviser ko sa topic na katotohanan. Maraming researches na kasi ang aking adviser na nakasentro sa spirituality. Marami sa kanyang proposition na mahalaga ang spirituality para parating lumabas ang katotohanan sa isang organisasyon o pamahalaan o 'di kaya sa ginagawa.

Kaya naman nabanggit ko sa kanya na isang alternatibo para lumabas ang katotohanan sa anumang organisasyon o pamahalaan, Maging scientific. Anti siyensya ang mga sinungaling at mandaraya.

Yes, kahit mga religious na tao mayroong nandadaya. Religious gamit ko dito kasi iba ito sa spiritual na tao batay sa maikling diskusyon namin ng aking adviser. Katunayan, marami na sa ating mga presidente ang inamo ang mga Obispo pero mandaraya pa rin, mga sinungaling pa rin, tatawag pa rin sa COMELEC kun eleksyon. Marami sa kanila ang lamang-loob ng simbahan pero mga ganid, mangangamkam at burukrata kapitalista pa rin.

Hindi ko lang natanong sa aming diskusyon ng aking adviser kung ang isang scientist ay puwede ring maging spiritual pero siyensya ang gamit para hanapin ang sa katotohanan. Ah, pero malinaw ang sagot sa akin. Oo naman!

Malinaw sa scientific method na lalabas at lalabas ang katotohanan. Sa kasaysayan naman ang metolohiyang ito ay mas consistent na tumuklas ng katotohanan kaysa sa kung religiosity o kahit spirituality lamang ang gagamiting pananaw na pantuklas ng katotohanan.

Hay, dapat ngang lumabas na ang katotohanan sa ating lipunan para lumaya na tayo sa kahirapan at pang-aapi.

Ebolusyon o Laboratoryo

2009-07-20T00:14:00.000-07:00

Ebolusyon o Laboratoryo

Perry Calara

Kung "makamandag" ang AH1N1! virus, libo na ang Pilipinong namatay. Buti na lang at mild lang ang virus kaya parang practice lang ang pag-mange na ito ng ating pamahalaan. Practice para sa mas nakamamatay na mikrobyong darating.

Sa pinapakita ng ating pamahalaan sa “krisis” sa AH1N 1, mukhang kulang ito sa mga bagay kakailanganin para sa isang pandemic.

Papaano nga bay lumitaw ang AH1N1? May mga nagsasabing ito ay lumabas dahil sa natural na ebolusyon ng mga nilalang. Ang virus, dahil mas maiksi ang buhay, ay mabilis na nakakapag evolve. Kaya ang AH1N1 ay bago na dahil sa ebolusyon.

Ang tao naman dahil na rin sa kanyang natural na ebolusyon ay kailangang mag-adjust sa mga bagong nilalang na ito. Yung mga dinapuan na ay malamang nakapaglikha na ang katawan ng anti-bodies para labanan ang AH1N1 virus na aatake sa kanilang mga katawan—nagkaroon na sila ng natural immunization.

Sinasabi naman ng evolution na ang hindi makakapag-adjust; hindi malalabanan ang bagong virus ay, “sorry na lang.” Matira ang matibay!

May pangalawang pananaw na nagsasabing ang AH1N1 ay galing sa laboratoryo ng tao at hindi sa natural na ebolusyon.

Bakit naman gagawa ng virus? Ito raw ay ginagawa lalu na sa mga military laboratory. Na ang mga nalilikhang nilalang dito ay ginagamit para sa bio-warfare. Ang warfare na ito ay gumagamit na ng mga maliliit na viruses o bacteria para gapiin ang kanilang mga kaaway. 'Nak ng tokwa! Ganoon na ba ka-desperado ang mga ito, at para saan? Para lalung yumaman sila at makapagsakop ng mas marami pang bansa. Masyado na ba talagang napakaliit ng mundo para magpatayan tayo?

Kung nakakagawa sila ng atomic bomb at ihulog ito sa Japan na ikinamatay ng daang libong Hapon, aba! Magagawa rin nilang gumawa ng bio-warfare para lumipol ng daang libong tao ngayon.

Puwede bang magkaroon ng aksidente sa mga laboratory at makalabas ang mga virus at bacteria na mga ito? Puwede naman at ang isang tinitingnang dahilan ay ang pag-usbong ng mga bagong virus katulad ng AH1N1.

Ngayong nakikita nating parang walang magawa sa paglaganap at pagsugpo ng AH1NA ang pamahalaan, isipan na lang natin ang lahat ng kinurakot ng mga kurakot dito. Sa karanasang ito isipan natin na ang korapsyon ay nakamamatay. Kailangan nating iwaksi ang korapsyon, alisin ang burukrata kapitalista sa ating lipunan (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Poll Automation

2009-07-07T02:34:00.001-07:00

Poll Automation

Ni Perry Calara

Itutuloy na rin sa wakas ang poll automation. O, computerization ng ating eleksyon.

Ito na kaya ang solusyon sa ating problema tuwing darating ang eleksyon?

Mababawasan marahil ang problema pero mayroong maaaring bagong problemang darating. Computer iyan. Malinis lang iyan kung malinis ang taong gagamit niyan. Alam naman natin sa mundo ng computer na garbage in, garbage out.

Kung madaya ang ipinasok, madaya rin ang ilalabas. 'Yun namang nag-aaway na partners ng computer providers ay nakababahala. Parang hindi mangyayari ang malinis na eleksyon. Kung hindi pa sila pinutakte ng kaliwat-kanang batikos ay hindi pa yata sila magkakasundo.

Computerize ang bilangan pero hanggang saan walang kinalaman ang madadayang tao sa pagbibilang ng boto. Sa presinto lang yata computerize, e. Yung namang dagdag bawas na nangyayari ay hindi nangyayari sa presinto kundi sa kung saang opisina labas ng presinto.

Poll automation pa lang iyan. Computerization sa araw ng eleksyon.

Ang ilan namang kandidato ay hindi lang bilangan sa eleksyon ang problema. Mayroon din silang iba pang problemang pampulitika.

“Dinadagdag bawas” na sila bago pa man gamitin ang computers. Hinaharass na sila ng kaaway nila sa pulitika. ‘Yung ilang partylist katulad ng Bayan Muna, Gabriela, at Anakpawis ay nagsasabing ang kanilang supporters ay hinaharass ng kanilang mga kalaban ilang buwan bago maganap ang eleksyon para hindi na makaboto para sa kanila mga partido.

Kung ganito nga naman ang kalagayan, kahit pa computerized na ang eleksyon madadaya ka pa rin. Hay naku! mahirap nga namang bumangga sa may hawak ng kapangyarihan.

Ipinapakita lamang nito na ang poll automation ay hindi ang solusyon sa lahat ng problema ng ating eleksyon. Kailangan pa rin nating bantayan ang ating mga boto, ang mga gumagamit ng computer na ito at ang proseso ng buong eleksyon.

Sa inyong hindi pa nakahawak ng computer, Aba! Magparegister na kayo. Ang susunod na eleksyon ang inyong pagkakataon na para makahawak ng isa. Halos 80,000 na computers ang gagamitin natin sa susunod na eleksyon.

Sa mga hindi pa ako inilalagay bilang Facebook friend paki add naman. I’m sure active na active ang Facebook sa susunod na eleksyon.

Facebook, Stop Con ASS, Stop Cha-cha

2009-06-21T22:07:00.001-07:00

Facebook, Stop Con ASS, Stop Cha-cha

Ni Perry Calara

Tuloy-tuloy ang paglago ng anti-con ass(Constitutional Assembly) at anti Cha-Cha (Charter Change) social networking sa Facebook. Dadami pa ito hanggang sa State of the Nation Address (SONA) ni GMA.

Aabot na sa 74,000 ang nag-enroll sa Stop Con Ass. Samantalang halos aabot naman sa 10,000 ang supporter ng Stop Cha-cha. Tingin ko lang aabot sa 100,000 ang mag-e-enroll sa Stop Con Ass, at 15,000 ang susuporta sa Stop Cha Cha cause bago ang SONA ni GMA.

Nagumpisa naman ang mga ito nang ipasa ng kongreso ang HR 1109 nitong pagpasok ng Hunyo 2009.

Kung sakaling mahinto ang Con Ass sa kongreso dahil sa matitinding pagkilos ng mamamayan, inaasahan ko na ang Stop Cha Cha cause sa Facebook naman ang mamamayagpag. Tandaan lang na hindi pa sarado ang pagnanais ng ilan na palitan ang konstitusyon. May ilang nananawagan na ilagay sa konstitusyon na maaaring 100% na puwedeng ariin ng mga foreigners dito sa ating bansa. Kung magkataon, mabibili na ang Pilipinas ng buong-buo. Sus! Bantayan natin ito kahit man lang sa Facebook.

Ngunit, mukhang kulang ang Facebook para mahinto ang mga maiitim na balakin ng mga ganid. Oo, nakakapag usap, nagne-network, nailalabas ang damdamin natin sa mga social networking sa internet pero hindi ito sapat para palitan ang mga gahaman sa kapangyarihan.

Kahit pa nga miyembro na ng Stop Con Ass cause sa Facebook ang lahat ng Pilipino, tantya ko nasa kapangyarihan pa rin ang mga adik sa kapangyarihan na mga ito. Kailangan pa rin ng mga warm bodies sa tunay na mundo para patalsikin ang mga ito. Mag-network tayo sa cyberspace pero dapat lumabas pa rin tayo sa tunay na mundo. Nandoon ang tunay na labanan, ang tunay na emosyon, tunay na pagpapalit hindi sa internet. Means lang ang internet, hindi siya ang esensya.

Lalu na sa mga middle class na nasa aircon room na ginagamit ang internet sa protesta laban sa kasalukuyang gobyerno, sa mga huling sandali nang naghihingalong rehimen, kailangan ninyong ipakita ang inyong suporta, sa kahit ng anong paraan, sa tunay na mundo.

Naguumpisa na ring gamitin ang Facebook ng mga nagbabalak tumakbo sa susunod na eleksyon. Imamaksima ito laluna ng mga salat sa pera katulad ng mga nasa partylist na dapat nga marginalized. Isa sa mga bagong itinatag noong nakaraang lingo ay ang Teddy A. Casino Facebook page. Aba! 1100 na ang fan in less than a week. Congressman Teddy, dali-dalian mo. Kapag maliit iyang fan base mo baka wala iyang laban kay “hello Graci.”

Sige, good luck sa mga tatakbo. Pakinabangan niyo ng husto ang Facebook. Mag-member muna ng Stop Cha Cha at Stop Con Ass cause. Aabot na sa 100,000 ang fan base dito (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Twitter, Facebook, Con Ass

2009-06-21T22:06:00.001-07:00

Twitter, Facebook, Con Ass

Ni Perry Calara

Cellphone noon, internet networking ngayon!

Nang magkaroon ng “Erap Scandal” noong 2001, uminit ang ating mga cellphones—na ang kapasidad ng phonebook ay 100 entry lamang. Nag-forward pa tayo ng mga Erap jokes. ‘Di nagtagal bumuhos ang tao sa lansangan, bagsak si Erap!

Noong kapanahunan ni Marcos pulyeto, sulat sa lumang sako, post it, telephone brigade, room to room, at house to house, at mega phone lang ang ating mga nagagamit. Buhos din ang tao sa lansangan, bagsak din ang diktador!

Ngayon, dagdag pa sa cellphone—na 2 gigabytes na ang capacity ng phonebook with matching pictures--nagagamit na ng galit na sambayanan ang internet networking. Nang-aakit na pumunta na sa lansangan. Napupuyat ako sa Facebook, Twitter, at aking ning.com.

Nakapupuyat lalu na pagkatapos ipasa sa kongreso ng mga elitistang kongregista ang Constituent Assembly (Con Ass) resolution. Punong-puno agad ng mga opinion ang Facebook at twitter site ko. Dahil sa kanilang twitter, updated naman ako ng bulatlat.com ng mga protesta mula sa bakuran ng congress hanggang sa daang Mendiola. Talo pa ang CNN.

Habang nabubuo ang pagkahihiwalay laban at pro Con Ass, inaasahan kong mapupuno pa ng opinion ang mga Facebook at twitter ng dalawang nag-uumpugang pampulitikang puwersa.

Masaya ito. Sa tunggaliang ito sa internet social networking nagiging patas ang labanan. Ang ordinaryong mamamayang unti-unting nagkakaisa laban sa interes ng mga elitista sa kongreso gamit lang ang murang internet time laban sa kanila namang katunggali na may kakayanang bumili ng makapangyarihang tradisyunal na “space” sa mass media.

Ito naman kasing mga TRAPO (traditional politician) sa kongreso para bagang minamadali ang paghukay ng kanilang libingan. Binibigyan nila ng bala ang kanilang katunggali na dumadami bawat minuto. Ang katangahang ito ang uubos sa kanilang lahi. Ito na yata ang hinihintay ng mga kumokontra sa pamahalaan ni tita Glow. Ako, binigyan niyo lang ako ng topic na maisusulat ko sa Facebook, sa blog, at ngayon sa twitter na isang uri ng micro-blog.

Sa mga Facebook at twitter generation, hindi naman maibabagsak si Marcos at Erap kung puro tayo nasa loob ng internet café. Maganda pa rin basahin ang hard-copy, ika nga. Maganda pa rin na kasama tayo sa lansangan kung tuluyan mang lumaki ang protesta laban sa Con Ass. E, puwede naman pating i-configure ang mga networking site na ito para maging mobile. Punta pa rin kayo if only for the digital picture taking para may mai-post sa Facebook o sa Friendster.

O ha, sa mga internet anti-Con Ass warrior, gawin niyo namang friends ang aking Facebook site. Maki exchange din ng opinion sa aking twitter. Hanapin lang ang aking ginagamit na pangalan, Perry Calara (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Kampanya sa Internet

2009-05-15T02:22:00.000-07:00

Kampanya sa Internet

Ni Perry Calara

Ginamit ni Obama ang internet para sa kanyang kampanya. Marami ang kanyang naabot, marami ang kanyang nasolisit, at higit sa lahat panalo!

Gagayahin ito ng mga pinoy. Asahang iinit ang internet para sa kampanya habang papalapit ang eleksyon.

Buti na lang mayroon ng internet at kahit papaano ay ma-lebel ang laro sa eleksyon. Kung ano ang kawalan ng pera ay maaaring mapunuan sa mga murang internet time ng network ng isang kandidato, mga partylist, at organisasyong masa. Bagong istilo. Iyong mga aktibista noong First Quarter Storm, bago ideklara ang martial law, ay mapapanganga sa medium na ito.

Isang halimbawa sa paggamit sa internet para sa parating na Eleksyon ay ang paglikha ng S4S (Satur for Senator) social networking site—isang taon bago ang botohan. Nasa www.ning.com ang S4S—search lang ang Satur Ocampo, kung gustong sumali. Nasa ning.com na ang iba pang abubot sa internet: blog, forum, photo posting, e-group etc. Hindi ko nga lang nakita dito ang survey capability ng site na katulad sa yahoo e-group.

Sa pamamagitan ng internet mabibigay ng kandidato ang instruksyon sa kanyang potensyal na kampanyador sa isang iglap. Mapa-aabot niya ang kanyang mensahe sa sambayanan ng cyberspace sa isang pindot. Noon kasing Martial Law, wala pa ang internet, hirap ilabas ang balita at impormasyong batay sa mga nangyayari sa mga batayang sektor. Nakalalabas lang sa press (radio at print) ang gustong palabasin ng burgis na kandidato. Sila lang naman kasi ang may pera para bayaran ang burgis na press. Aba! Iba na ang political terrain ngayon. Palagay ko kahit si ka Satur hindi niya naisip na kakampanya siya sa ganitong paraan.

Sa kabilang banda gagamitin din ng burgis at mga elitistang kandidato ang internet. Masusubukan ng internet kung sino ang masinop na makapag-organisa ng social network sa cyberspace: pera ng elite o mga organisador ng basehang sector--lalu na ng mga militanteng grupo.

Kung dadami nga ang member ng S4S, baka talunin pa nito ang maliliit na online dyaryo sa internet. Minomonitor ko nga ang paglago ng mga member ng S4S. Mga 20 katao ang sumasali kada araw nitong nakaraang 20 araw. Tantya ko dadami pa ito habang palapit ang eleksyon. Pero suwerte na si Satur kung aabot ang membership ng kanyang social networking ng 10,000. Mga ilan siyempre diyan ay mga ahente ng military.

Pero teka, bakit si ka Satur pa lang ang may social network? Di baga si Teddy Casino (Bayan Muna), Liza Maza (Gabriela), Rafael Mariano (Anakpawis) ay mga pawang tatakbo rin sa pagka-senador sa ilalim ng Koalisyong Makabayan? Miyembro pa lang ng S4S si Teddy. Wala namang pera ang mga ito kaya kakaripas sila sa internet para sa kanilang social networking. Gagayahin nila si Obama sa bagsik sa internet para manalo.

Kayo, ano pa ang hinihintay niyo? Sugod na sa internet, Pili na kayo ng kandidato. Ipagdasal lang na may eleksyon sa 2010.

Mahirap Magkasakit (2)

2009-04-19T02:57:00.000-07:00

Mahirap Magkasakit (2)
Ni Perry Calara

Lumabas na kami sa ospital pagkatapos 15 araw. Pero, babalik pa raw kami pagkatapos ng dalawang lingo.

Libo-libong pinaghirapang pera ang nauwi lamang sa mga sebisyo, gamot at doktor. Ngayon, napipilitan kaming pumunta sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) para mamalimos. (Kung mayroon man diyang kakilala kayong tumutulong sa may sakit paki sabi naman sa amin).

Totoo nga, kung wala kang pera sa lipunang ito ipagkakait talaga ang teknolohiya, gamot, at serbisyo sa may mga sakit. Sino ba kasi ang nagbibigay ng karapatan sa mga doktor na sumingil ng napakamahal sa kanilang mga pasyente? Bakit napakamahal ng mga gamot?

Ah, naalala ko. Nasa kapitalistang lipunan nga pala tayo. Ang lahat ay umiikot sa tubo. Ang social services ay huling ibibigay sa mga mamamayan. Kung sino ang may-ari ng teknolohiya at karungan ay siyang tutubo ng malaki.

Sino ba ang nagimbento at lumikha ng mga teknolohiya at mga gamot na iyon. Papaano napunta ang teknohiyang ito sa kamay ng mga kapitalista? Hindi ba kasama ang ating mga ka-uri sa pagtuklas sa mga iyon? Ano, solo ang kapitalista na matuklasan ang mga iyon?

At naalala ko. Ang mga doktor sa isang kapitalista lipunan ay nagluwal ng sariling kapital para makapag-aral at magpakadalubhasa sa mga pamantasan. kaya ngayon, kinukuha nila ang tubo sa kanilang mga kaawa-awang pasyente.

Hindi ba puwedeng ang estado ang gumastos at magpaaral sa mga doktor ng lipunan ng sa gayon ay mura silang makapanggagamot?

Kung ang may ari ng mga teknolohiya at karunungan ang siyang tumutubo sa kawawang kalagayan ng mga pasyente sa lipunan, puwede bang ang estado ang mag-ari nito at ariin ng nakararami ang estado para maserbisyuhan nila ang kanilang uri.

Puwede ba nating gayahin ang Cuba na halos libre ang serbisyong pangkalusugan para sa mamamayan. Doon estado ang nagpapaaral sa mga doktor; sila rin ang may-ari ng teknolohiya at karunugnan. Mura doon ang magkasakit.

Kung makakapunta nga lang ang aming pasyente sa Cuba ay gagawin namin kaya lang parang kumplikado. Mas madali pa yata sa ngayon na mamalimos na lang muna sa PCSO.

Katulad ng nasabi ko sa aking nanay noong holyweek habang nasa ospital, “kapag hingingan ako ng revolutionary tax sa aming probinsya, doblehin ko ang bayad.” Ganoon na ako kagalit.

Mahirap Magkasakit

2009-04-19T02:55:00.000-07:00

Mahirap Magkasakit
Ni Perry Calara

Pumasok na naman sa ospital ang isa naming ka-pamilya. May kaunting diperensya sa kidney, namamaga ang paa niya. Nakakalusot daw dito ang ilang protein.

Kidney ang organ ng ating katawan na nagsasala ng ating mga tubig sa katawan. Nililinis niya ito. Nakakapag regulate din ito ng blood pressure.

Ako, kahit papaano naniniwala ako na nadiyan na ang teknikang kaalaman sa siyensya para gamutin ang may mga sakit kahit pa sakit sa kidney.

Dinala na naming ang kamag anak sa National Kidney Transplant Institute (NKTI). Maghahanap sana kami ng second opinion. Kasi, dalawang beses na kaming labas pasok sa ospital sa probinsya hindi pa rin gumagaling at mukhang hindi naipapaliwanag sa amin kung ano nga ang sakit. Daang libo na ang gastos ng pamilya namin.

Napilitan pa nga kaming pumasok sa emergency room ng madaling araw. Akala namin makakaiwas kami sa pila. Gulat naman ako ng makita ang emergency room. Maraming tao doon na natutulog na sa kanilang wheel chair. Depressing talaga. Ganito na ba ang Health system ng ating bayan. Napatanong ako, bakit iyong mga mangungurakot kay daling makahanap ng silid sa ospital para iwasan ang mga imbestigasyon.

Kinuha na naming ang malaking room kahit napakasakit sa bulsa. Kung baga, kapit na kami sa patalim. Matutulog kami sa damuhan kung nagkataon.

Doon napag-alaman din namin na ang ibinigay na steroid sa probinsya ay nakapagpababa ng resistensya ng pasyente namin. Nagkaroon tuloy ng ilang kumplikasyon sa ilang bahagi ng katawan. Bumaba ang resistensya kaya madaling nagka-impeksyon ang lungs. Hirap na hirap siyang huminga. Hindi sa amin naipaliwanag ang kumplikasyon ng steroids. Hindi rin nakita sa probinsya ang ulcer sa tiyan.

Bago pa man gamutin ang kidney, pinagaling muna sa NKTI ang lungs—15 days kami doon. Sa ospital na kami nag-holyweek. Depressing talaga. Tingin ko sa nangyaring ito sa amin parang hindi tinitingnan ng lipunan na isang tao ang mga may sakit ng lipunan. Ganito rin kaya sa dati nating kultura. Ang siste kung magkasakit ka ngayon, kahit buong buhay kang buwan-buwan na nagbahad ng buwis, ay “bahala ka sa buhay mo.”

Sus! Butas ang bulsa at nakakagalit. Grrr. Pagkalabas, babalik pa rin sa ospital para naman gamutin ang kidney.

Ano baga itong lipunan natin? Mga palpak ba talaga ang ating medical worker, palpak ba ang medical system? Nasabi ko na lang sa nanay ko habang nagninilay-nilay noong holy week, “kapag may humingi ng revolutionary tax sa probinsya natin, dodoblihin ko ang ibibigay.” Itutuloy….

Walang Magic

2009-04-06T23:42:00.000-07:00

Walang Magic

Ni Perry Calara

Sinabi ng isang pari, “walang magic ang palaspas.” Tayo kasing mga pinoy pumupunta tayo sa palm Sunday sa simbahan para pa-basbasan ang ating mga palaspas sa pari.

Naniniwala ang marami sa atin na kapag kinabit ito sa ating mga bintana hindi papasok ang mga masasamang ispirito. Sabi ulit ng pari, “hindi nila alam nasa loob na ang masamang ispirito.” E, papaano makakalabas iyon.

Sinisisi naman ng pari tayo kung bakit natin pinaniniwalaan na may magic nga ang palaspas. Father hindi lang palaspas. Noong maliit din ako akala ko iyon ding blessed water na hawak ng “anghel” bago pumasok ng simbahan ay may magic din.

At iyong mga nagkukulambitin sa mga rebulto ng mga santo tuwing piyesta, akala nila magkakaroon sila ng “magic” kapag nahawakan nila ang rebulto. Bakit kasi sa piyesta mo lang hinahawakan kung kalian siksikan. Mayroon namang ibang araw na walang pumapansin sa mga rebultong ito.

Ito ay folk-religiosity. Bago pa man pinuwersa sa atin ang katolisismo ng kastila mayroon na tayong mga paniniwala katulad ng sa mga anting-anting at mga salamanca. Wala namang problema sa mga paniniwalang ito. Siniraan lang ito ng husto ng mga kolonisador. Kesyo mga mababaw na paniniwala, kesyo mapupunta sa impyerno ang mga naniniwala dito.

Dahil sa santong paspasan at santong dasalan, napaniwala naman nila tayo na ang paniniwala nga nila ay mas superyor sa mga pinaniniwalaan ng ating mga ninuno.

Nakapasok ang kanilang paniniwala sa ating kultura kaya naman iyong ibang pinaniniwalaan ng ating mga ninuno ay pumasok din sa pinoy-type na katolisismo o kristyanismo.

Kung babasahin nating ang kasaysayan pumasok sila sa kultura natin para sa ikadadali ng ating kolonisasyon. Ginamit nila ang mga paniniwalang ito para lalu nilang makurakot ang yaman ng ating mga ninuno

May magic nga ba ang palaspas? Naniniwala ako na kung mayroon nga marami na sana sa ating mga suliranin ang nabigyang lunas. Marami pa ring TRAPO, Mahirap pa rin tayo, nandiyan pa rin si Gloria. Kaya naman mukhang naniniwala ako sa sinabi ng pari na walang magic ang palaspas.

Sa akin ang mga pang-personal at panlipunang suliranin sa ekonomiya at pulitika ay magkakaroon ng lunas mula sa ating maka-pilipino, siyentipiko, militanteng pagkilos. Ibig sabihin hindi lang tayo aasa sa ating palaspas.

Bibili sa Singapore

2009-03-10T19:11:00.001-07:00

Bibili sa Singapore

Ni Perry Calara

Nakapagbili na ba kayo ng electronic gadgets sa ibang bansa?

Nasubukan ko nang tumawad sa mga liblib na tindahan ng Singapore, ala divisoria ang usapan.

Naghahanap ako ng lens para sa aking Kamera. Ang unang binanggit ng mga kaibigang Pilipino ay pumunta sa Sim Lim Department store. Nang Dumating doon sabi naman sa akin ng mga nakilalang mga Singaporean, “Huwag na huwag kang bibili doon. “Tatagain ka doon.” Tatagain sa tawaran.

Ang basa ko sa kanilang (at least mula sa dalawang tao) mga pananalita ay may dramang nangyayari sa loob ng Sim Lim. Kunyari bibigyan ka ng presyong maganda, mas maghanda pa sa presyo na nakikita mo sa pagre-research sa internet. Mahuhulog ngayon ang iyong kalooban. Tapos, kapag ok na kayo, kukunin nila kunyari ang commodity, halimbawa kamera o lens. Babalik ang naghanap, sasabihin niyang wala na silang stock. Doon sila mag sa-suggest ng alternative. E, sa alternative wala ka namang ginawang research. Pero, nakumbinsi ka na na mura sa tindahan na iyon dahil sa mababang presyo ng unang commodity na hinahanap mo. Mabibili mo talaga ang suggested alternative nila. Sa pag-uwi mo na lang malalaman na nagoyo ka pala. Minsan, lalabas na mas mahal pa ang nabili mo kaysa sa presyo sa malalaking department store.

Mayroon ding style na akala mo mura pero hindi pa pala computed ang tax. O kung hindi naman, kapag ginamit mo ang credit card mo doon mo lang malalaman na mayroon pala silang 3% surcharge. Maraming hokus-pokus na nangyayari. Maganda rin mag-iiikot doon kung may kasama kang local. Alam kasi ng mga tindahan doon ang Pinoy ingles natin.

Kaya kung sa digital kamera din lang naman, huwag na sa Sim Lim. Doon ka na sa big store sa mga malalaking department store. Sabi ng mga nakausap sa Singapore mas ok lang na bumili ng computer stuff sa Sim Lim. Mura talaga kasi nagtatagaan naman ang mga tindahan doon dahil sa kumpetisyon.

Halos lahat naman ng electronic gadgets na nabili sa Singapore ay may mga 7% discount pa (minus 2% sa processing fee) pagdating sa airport. Kailangan lang na more than 100 sing dollars ang nabili mo.

Tingin ko rin na mga 15-25% ang kamurahan ng mga electronic gadgets doon kumpara sa Pinas. Ang flat TV nga na mga 15taw dito mga 10taw lang doon. Kung marami kang bibilhin, problema lang sa tax sa pagdating sa Manila. Pero hindi naman ako siningil sa nabili kong lens at isang compact kamera.

Sa mga nagsa-shopping ng electronic gadgets heto ang fearless forecast ko. Mumura ang mga ito dahil na rin sa krisis pang-ekonomiya sa mundo. Walang masyadong demand pero maraming supply kaya tingin ko mumura ang mga e-gadgets. Kung hindi ibababa ang presyo, mabubulok ito sa mga warehouses ng mga kapitalista. Buti nga sa inyo!!! (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Usapang Bataan Nukes

2009-03-01T18:53:00.001-08:00

Usapang Bataan Nukes

Ni Perry Calara

Pinabubuksan ang Bataan nuclear power plant ng ilang pulitiko.

Tinututulan na naman ito ng mga environmentalists, civil society, at kahit ng simbahan.

Ito iyong nuclear power plant na pinatayo ni Marcos. Dahil sa malawakang panawagan ng sambayanan, ibinasura ni Cory pagkatapos ng unang people power.

May mga nagsasabing ang pagbubukas nito ay ambag natin para mabawasan ang carbon emission para sa isyu ng climate change. Kasi nga naman wala itong ibubugang polusyon sa hangin. Dagdag pa, binabayaran din lang naman ang pagkakautang natin dito bakit hindi na lang pakinabangan.

Tanong naman ng anti-nukes, paano ang basurang nukleyar na malilikha nito. Ang radiation mula dito ay maaaring magbunga ng mga “freak” na tao at hayop. Sa mga anti-nukes, buhay pa sa kanilang mga isipan ang Chernobyl sa Russia at ang Three mile island sa Amerika. Kung nagkakaroon nga ng aksidente sa mga industriyalisadong bansang ito, ano pa kaya ang probability na magkaroon ng aksidente sa Pilipinas na relatibong kapos sa kaalamang teknikal.

Pero sa akin, hindi pa teknikal ang problema sa pagbubukas ng plantang nukleyar sa Bataan. Ang pangunahing problema ay ang korapsyon na nangyari sa pagtatayo nito. Ginawa itong gatasan ni Marcos at kanyang mga crony na ang iba ay namamayagpag pa sa ating lipunan ngayon. Ang korapsyon ito ang sisiguro na bukas ito sa mga nakakatakot na mga aksidente.

Duda ko, gagawin din itong gatasan ulit ngayon.

Ang nuclear energy sa Bataan ay isang teknolohiya para makuha ang enerhiya mula sa paghihiwalay ng atom sa isang elementong kimikal. Ang paghihiwalay na ito ay nagre-resulta sa pagbibigay ng enerhiya. Maaari naman itong gawing mechanical energy na puwedeng maging kuryente para sa ating mga bahay at industriya.

Sa ngayon 14% ng kuryente ng mundo ay nanggagaling sa nuclear. Ginagamit din ito sa mga malalaking pang-giyerang sasakyang pandagat.

Nakikita ko na kailangan na natin ng alternatibong pagkukunan ng enerhiya. Hindi lang dapat tayo umaasa sa fossil fuel katulad ng gasolina. Ang Nuclear ay isa sa mga alternatibong iyan. Kailangan lang siguro nating bantayan ang paglinang ng mga alternatibong teknolihiyang ito para makapagsilbi sa sambayanan at hindi lamang sa iilan. Kailangan ariin ng nakararami ang teknolohiya at hindi ng iilan.

Sang-ayon ako na gumamit ng enerhiyang galing sa nuclear pero hindi ako sangayon sa pagbubukas sa nuclear power plant sa Bataan. Nagumpisa ito sa maling hakbang at ang mga susunod na hakbang para buhayin ito ay bukas na rin sa mga kapalpakan.

Ang kampanya nga dapat natin ay huwag bayaran ang pagkakautang ng Bataan nuclear power plant dahil hindi naman ito napakinabangan ng sambayanan (Para sa kumentaryo, paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Hospital Bill

2009-02-01T20:18:00.001-08:00

Hospital bill

Ni Perry Calara

Na-ospital ang tatay ko noong Enero, mga sampung araw siya doon. Dyos ko po! ang Bill.

Buti na lang gumagana naman ang “close family ties”, katulad ng karaniwang relasyon ng mga Asyano at Pilipino, sa amin kaya magkakapatid ang nag-usap usap sa kung papaano titirahin ang hospital bill na ito. Ramdam na ramdan na po ang Kahirapan!

Kung ihahambing ang relasyon na ito sa mga kanluraning pamilya baka mahihirapan ang isang naoospital doon--Indibidwalistik kasi sila. Mahihirapan sila Lalu na sa gitna na krisis na nananalanta sa maraming pagawaan sa mundo. Sa Amerika, mas may bailout pa nga yata ang gobyerno sa mga bangkaroteng bangko kaysa sa health care ng kanyang mamamayan.

Nang maospital ang tatay pinatitigil na namin siya sa pagtatrabaho. Dapat enjoy na niya ang kanyang mga apo at natitirang hininga. Aba, mas nanghihinayang pa sa kakarampot na sahod. Wala naman daw masyadong pressure sa trabaho kaya ok lang. Papaano ba natin tinitingnan ang buhay at trabaho? Nagta-trabaho ba tayo para mabuhay o nabubuhay para magtrabaho?

Habang nagbabayad ka ng hospital bill bago ka lumabas sa ospital, nandidilat talaga ang katotohanan na kumersyalisado na ang health care natin. Pinagkakakitaan ang pagkakasakit ng mamamayan ng mga kapitalista kasama na ang mga mala-kapitalistang doctor.

Hindi ba puwedeng ang lipunan, sa pamumuno ng pamahalaan, ang nagbibigay na ng serbisyong pangkalusugan sa kanyang mamamayan na nagbigay buhay, yaman, at tax sa lipunang iyan?

Hindi ba puwedeng matamasa ng mamamayan ang benefits ng karunungan sa kalusugan na mamamayan din naman ng mundo ang nagtuklas at nagging “guinea pig”? Kaya nga dapat ariin ng mamamayan ang karunungan at kaalaman sa kalusugan para sa sarili niyang kapakanan. Kalaban mo dito siyempre ang mga kapitalista na nakikinabang sa karunungang at kaalamang may-ari ng mga ito. At malamang katuwang nila sa ganitong kaisipan ang maraming alipures nila sa pamahalaan.

Dito sa atin, mabubuhay talaga ang dugo ni Andres Bonifacio sa iyong mga ugat kapag nakaririnig ka na palpak ang serbisyo sa kalusugan ng pamahalaang ito—dagdagan mo pa ng balitang korapsyon, grrr.

Parati kong inihahambing sa bansang Cuba ang sector ng kalusugan dito. Ang bilang ng kanilang mga doctor (per thousand) para sa mga mamamayan ay kasing dami sa mga mauunlad na bansa. Kung hindi ako nagkakamali, libre ang pagpapaospital ng lahat ng mamamayan. Minsan tinatalo pa nga ng Cuba sa kahusayan sa health service ang kanyang katunggaling bansang Amerika.

Hindi ba natin puwedeng gayahin ang Cuba sa health service? Bago ang sagot, bayad muna kami ng hospital bill (Para sa kumentaryo , paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/ o mag email sa pmcalara@hotmail.com).

Dandruff at Virgin Coconut Oil

2009-01-05T00:19:00.000-08:00

Dandruff at Virgin Coconut Oil

By Perry Calara

Tinamaan na naman ang cute na face na ito ng mala dandruff flakes sa kilay bago magpasko--meron pati magkabilang pisngi.

Hinala namin na magkakapatid na ito ay dahil sa kinakain namin katulad ng itlog at manok.

Kaya ang iba sa amin kasama na ang nanay ko ay hindi kumakain ng manok. Sabi naman ng dermatologist ko, “ e, di noon pa raw ay tinatamaan na kami nito kung bawal ang manok.” Oo nga naman! Sabi niya ay dahil genetics at stress.

Mukhang tama siya sa genetics dahil kahit ang mga tiyuhin ko sa mother side ay tinatamaan; ang nanay ko at halos lahat kaming magkakapatid may tama! Zero kilay-dandruff naman sa tatay ko. Pagkakalbo naman ang problema ko sa genes ng pamilya niya--alam ko na kung ilang ang aking magiging buhok sa pagtanda.

Sabi rin ng aking bunsong kapatid, “Stress iyan, kuya.” Kaya naman sinubukan ko talagang matulog ng walong oras nang dalawang linggong noong krismas. Pero, boring naman ang krismas kung hindi man lang ako magpupuyat kahit ng isa o dalawang gabi, di ba?

Stress! Tama siguro si derma ko. Sa corruption sa lipunan at kahirapan sa trabaho, at sa trapik na di masolusyunan ng mga korap na taong gobyerno mae-stress ka talaga.

Tinatamad naman akong bumalik sa dermatologist dahil ang ibang “gamot” na ibinibigay niya ay sa kanya lang mabibili, di sinasabi ang ingredients at kung saan ito gawa—Hmmmm, sneaky!

Nang hinalungkat ko ang internet, sabi niya Saborrheic dermatitis daw ang tumama sa cute na face na ito. Na search ko naman ito dahil isa ibinigay na panlinis na “shampoo” ng dermatologist ay anti-Saborrhia, anti-fungal. surf lang ang mga terms na ito. At ang cause? Unknown! Sabi ng website na napuntahan ko.

Ganoon naman pala, e, unknown. Di puwedeng -puwede na manghula kung ano ang gamot. Noong 2008, sinubukan kong magpahid ng Virgin Coconut Oil (VCO) sa mga flakes sa kilay at itaas nito. Sa dalawang lingo, tapos ang flakes.

Nitong krismas, sumubok ulit akong magpunas ng VCO. Sa may kilay ko, isang lingo, epek agad! Sa kanang pisngi, akala ko mafru-frustate ako. Tiniyaga ko lang ng dalawang lingo, awa ng diyos! Mapula-pulang bakat na lang ng flakes ang natitira.

Hindi ko alam kung ano ang nasa VCO pero sa dalawang pagkakataon sa nakalipas na isang taon ay nagsasabing “mukhang” epektib ito. Generously ko lang na pinapahid ang VCO sa maghapon, walang problema kung bakasyon, kung may pasok lang ang medyo challenge ito.

Ok na ang VCO, mura na natural pa. Iyong anti-saborrhia na shampoo na ibinigay sa akin, kung hindi pa pumapalya ang aking utak ay nagkakahalagang PHP750 ang 250ml. Itong VCO di pa PhP200 ang mga 250ml. AT sino ang magkakamali sa Natural?

Sa stress ng 2009: labanang charter change, economic crisis, korapsyon, mukhang marami-raming VCO ang aking iimbakin para sa pampahid sa mukha ((Para sa kumentaryo , paki post lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/).

OS, SD card, Photograpiya

2008-12-09T19:10:00.000-08:00

OS, SD card, Photograpiya
Perry Calara

Nagkaroon ako ng “minor” na problema sa aking Operationg System (OS)--sa tingin ko.

Problema ko ang management ng aking SD cards. Naiinis na ako at dumadami na ang aking SD cards. Trial and Error kasi; Pinagtityagaan pa ang China-Generic.

Noong una akala ko SD card ang may problema. Meron din palang problema ang OS. May connection din ito sa aking bagong kinaaabalahan: Photography.

Nahalata kong mayroong problema kapag hindi na nababasa ng aking VISTA ang SD card. Sasabihin ng computer na hindi ito formated. I-foformat ko naman. Kapag naisaksak ko na sa Kamera sasabihin niya hindi rin ito formatted. Tatanungin naman ako ng kamera kung nais iformat, i-foformat ko naman. Pagkatapos kukuha ako ng mga pictures.

Kapag ibinababalik ko na ang SD card sa aking laptop para kunin na ang mga pictures sasabihin niya naman na hindi ito formatted. Susmaryosep! Hirap kaayo, kalian ito matatapos.

Sa umpisa ng problemang ito hindi ko malaman kung ano ang gagawin sa mga photos na nasa SD cards, papaano ko iyong makukuha sa SD card. Hindi kalaunan, napag-alaman ko na puwede itong basahin sa mga computers na may OS na windows 2000 at XP. Buti na lang! Problema naman ngayon papaano ko gagamitin ang laptop na may VISTA.

Akala ko rin na baka ang dahilan ay ang generic SD card kung bakit hindi ito mabasa ng Vista. Nagkailang generic kasi ang na-trial and error ko. Sinubukan ko naman ang may brand.

Wa epek pa rin. Binabasa ng XP ang branded pero kapag kinokopya ko na ang photos sinasabi niya na protected ang SD card. Grrrr. Nakokopya naman ang mga photos pero hindi ito na-eerase sa CARD, protected nga,eh. Ibig bang sabihin bibili na naman ako ng SD card? Nagkailang ulit ko nang itinaas-ibinaba ang protect button ng card pero inis lang ang dumarating sa akin.

Heto ang dulo ng kwento. Ang write-protected na branded SD card ay binabasa ng Vista. At puwedeng kopyahin at pagkatapos ay na-eerase ang mga photos. Ganoon??!

Bakit kasi itong mga kapitalista ay kung ano-ano ang ginagawa sa kanilang mga hardware at software para, sa isang banda, ay ma-korner nila ang market.

Sa krisis na nangyayari ngayon mukhang narinig ng bathala ang aking dasal na
sana parusahan silang nagpaparusa sa atin. Buti nga sa kanilang mga naluluging kaswapangan. Maapektuhan tayo nitong krisis pero mas matindi ang lagapak nito sa mga kapitalista (para sa kumentaryo, ilagay lang sa (http://pinoygazette.blogspot.com/ at sa mga nais ibenta ang kanilang mga photos pasok lang po sa http://www.BigStockPhoto.com/?refid=NkLq9JXbpD).

Ibenta ang photo sa internet

2008-12-09T19:09:00.000-08:00

Ibenta ang photo sa internet
Perry Calara

Marami na ba kayong mga digital photos, magagandang
photos?

Hobby niyo ba ang magkukuha ng larawan, digital na mga
larawan?

Ano ang gagawin niyo dito, itatago lamang?

Kung ako sa inyo, ibenta niyo na lang. Marami naman
sa internet na puwedeng tanggapin at bilhin ang inyong
mga digital photos. Ang isa dito ay ang Big Stock
Photo. Para sa detalye, pasok lang kayo sa
http://www.bigstockphoto.com/?refid=NkLq9JXbpD .

Ang site na iyan ay parang tindahan na puwedeng
i-display ang inyong mga photos. Bibigyan kayo ng
kumisyon kapag naibenta ang inyong digital photos. Ang
presyo ng mga photos ay $3-$20. Ang pinakamalaking
kumisyon niyo ay halos aabot sa 50%. At ang isang
photos ay maaaring idownload ng i-download at bawat
download ay may bayad. Sa bawat bayad Siyempre may
kumisyon ka.

Yun nga lang high resolution lang ang tinatanggap ng
site. Oo nga naman, hindi na mapaglalaruan sa
computer kung mababa ang resolution at quality ng
pictures.

Ang pinakamaigi nito, para sa mga amatyur digital
photographer, matututo kayo sa pagkukuha ng photo.
Matututunan ninyo ang ilang teknik. Bago kasi kayo
makapasok may babasahin kayo tungkol sa digital
photography at ilang legal matters na kailangan sa
pagbenta via internet. Madali lang ang exam. Kung
gusto ninyo i-print ninyo ang ibibigay na materials at
basahin habang sinasagutan ang entrance exam.
Sinisiguro lang ng site kung nabasa ninyo ang mga
kundisyon nila.

Matututo kayo sa potograpiya dahil may constructive
criticism ang mga digital photos na hindi nila
matatanggap. Sa tingin ko tataas din ang iyong
standard kung dadami ang mga photo na matatanggap sa
site na ito.

Ay, bawal ibenta ang hubot hubad na photos.

Sa inyong nangangailangan ng mga photos puwede rin
kayong bumili ng digital photos at artwork dito.
Pinakamurang mabibili ay $1. Nakalimutan ko, puwede
rin palang magbenta ng artwork (in digital format)
dito.

Hay! Sa panahong nga naman ng krisis kung ano ano ang
maiisip na paraan para kumita.

Baka may nagbebenta sa inyo diyan ng AF-S Nikkor lens
na 70-300mm, naghahanap ako. Sa amazon.com ang presyo
ay $400 baka may alam kayong mas mura paki abisuhan
naman ako sa pmcalara.hotmail.com, salamat.

Pressure sa Gulong

2008-12-09T19:07:00.000-08:00

Pinalagyan ko ng hangin ang aking gulong sa shell
station sa kanto ng Ayala avenue at EDSA—“30 pounds
per square inch (PSI), sabi ko sa gasoline boy.

Sinaksak naman ng gasoline boy iyong hose sa aking
gulong. Nagtataka naman ako na ang tagal lagyan ng
hangin ang gulong. Sinilip ko iyong kanilang gauge na
nakadikit sa dingding. Nakikita ko na naguumpisa sa
22 PSI ang measurement tapos biglang lalabas ang 30
psi.

Nang makita ko na ang basa na sa gauge ay 16 PSI,
bumaba na ako bago siya makarating sa pang-apat na
gulong.

Sa kasaysayan na paglalagay ng hangin sa aking gulong
ay hindi bumababa ito sa 27 PSI bago lagyan ng hangin.
Tanong ko sa gasoline boy, “calibrated ba iyang gauge
niyo.” Ang sagot, at parating sagot sa akin sa tanong
na ito sa mga gasoline stations ay, “computerized po
ito.”

Sabi ko sa kanya kung 16psi ang basa ng gauge ninyo at
ang tamang hangin ng gulong ko ay 30, aba! kalahati na
iyon at sa tingin ko parang running flat na ako bago
pumunta sa gasoline station na iyon. Hindi ako flat ng
pumunta ako dito. Nang nakikita kong may parang
letrang E na lumalabas sa gauge, sabi sa akin ng
gasoline boy na “nag-e-eror lang.” Inayos niya ang
“computerized” na gauge sa pamamagitan ng pagtanggal
ng saksakan sa kuryente. Sa loob-loob ko, “wala ba
itong switch.” Pindot ng pindot, pindot ng pindot,
Hala! Ayaw gumana ng gauge.

Pinatawag ko na ang supervisor. Bago pa man
makarating ang supervisor sinabihan ko na ang gasoline
boy na hindi ito tungkol sa kanya kundi tungkol ito sa
Shell at ang kanyang serbisyo. Sinabi ko na ang
laki-laki na nga ang tinutubo ng shell, e, ganito pa
ang service sa customer. Sabi ko sa kanya, “ang
tawag sa ginagawa natin ay “consumerismo.””

Dumating naman si King ang inaakala kong supervisor sa
panahong iyon. Sabi ko sa kanya na hindi ako
nagrereklamo, nagbibigay ako ng feedback para na rin
sa Shell. Pindot ng Pindot, pindot ng pindot pero
hindi pa rin gumagana ang gauge. Naghanap ng manual
gauge kasi gusto kong malaman ang pressure ng aking
gulong. Walang manual pressure gauge na mahanap. Ha!
Ano ba naman, laki na nga ng kita simpleng gauge lang
wala.

Kinuha ko na lang ang buong pangalan ni King at
ibinigay ko ang impormasyon sa kanya tungkol sa akin
at sabi ko paki sabihan ang kanyang supervisor kung
ano ang nangyari sa gabing iyon. At sabi ko na bigyan
din ako ng feedback kung ano ang masasabi ng
management ng Shell sa pangyayaring iyon.

Pumunta ako sa isa pang Shell station at doon ko
pinalagyan ng 30psi ang mga gulong. Alam niyo ba ang
inilagay ng tire pressure sa aking gulong doon sa
naunang shell station. 46psi, 38psi, at 49psi. iyong
hindi ginalaw na gulong ay may lamang 29psi. Buti na
lang hindi ako naputukan ng gulong at nadisgrasya.
Ang malamang na nagging problema nito ay hindi pantay
na paggasgas sa aking gulong dahil sa iba-ibang tire
pressure nito.

Kayo, bago kayo magpatakbo ng sasakyan alamin ang
tamang tire pressure sa gulong. Siguraduhin ding
calibrated ang gauge na ginagamit (Para sa kumentaryo
, pumasok lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/).

tunay o scam

2008-10-20T21:12:00.001-07:00

Tunay O Scam

By Perry Calara

Pumapasok ako sa isang malaking hardware kamakailan nang sinalubong ako ng attendant personnel ng isang consumer store. Punta lang daw ako sa kanilang store at bibigyan ako ng give away. Wala daw akong bibilhin. Siyempre, punta naman ako.

Pagdating doon tinanong na nila ako kung taga saan ako, sinabi ko naman, at bigla na lang naghihiyawan ang nasa loob ng store at bibigyan daw ako ng pressure cooker. Tinawagan ang supervisor pero ubos na daw ang sampong pressure cooker na ipamimigay sa araw na iyon. Bibigyan na lang daw ako ng kung anong electronic unit na nasa store basta lang daw bumili ako ng isa—Para bang buy one take one. Nang malaman nila na may credit card ako, tuwang tuwa na naman ang mga tao at may ibibigay pa daw sa akin.

Dumating ang punto na ang ibibigay sa akin na worth of gadgets ay lagpas sa mga PhP100,000 kung bibilhin ko ang isang gadget na worth na mga PhP40,000. "Wow!" ang sabi ko. Tinawagan ko nga ang aking asawa na naghihintay sa labas at sabi ko, "may namimigay dito sa akin ng PhP100,000." Interesadong-interesado pa man din ako sa induction cooker na kanilang ibinibenta na worth mga PHP40,000. Walang apoy kung magluluto ka dito. Sabi ko, “yun lang ok na ako plus, plus, plus.”

Kaya lang sabi ko sa tindero na hayaan muna nila akong maka-hinga at bibilhin ko muna ang dapat kong bilhin sa hardware na iyon. Naghanap ako ng ka-kumpetensya ng mga gadget na inilalako sa akin. Sa tingin ko kasi ang mahal ng mga ibenebenta at noon ko lang naman narinig ang brand na ino-ofer sa akin.

Pumasok ako sa isang store at inihahambing ang ilang produkto nang napagsabihan ng tindero doon na ganoon nga ang modus operandi ng tindahan na iyon--para kang nanalo.“Kung gusto mo talaga sir, bumili ka pero hingi ka pa ng iba pang item. Dagdagan mo pa.” Doon na ako natauhan.

Bumalik ako sa store na hindi ko kilala ang brand at pinagtatatanong ang specifics ng kanilang produkto. Una akong tinanong ay, "bakit walang nakasaad kung saan gawa ang mga produkto nila." Ang sabi sa akin, nalilito ang mga costumer kasi galing sa iba ibang lugar ang kanilang produkto.” Ayayay!

Tinanong ko rin kung papaano ma enhance ng kanilang water purifier ang tubig. Parang ang nabanggit sa akin ay nadadagdagan ng Oxygen. Sabi ko sa kanya, “alam mo ba na kapag dinagdagan mo ng Oxygen ang dihydrogen oxide (H20) nagigi itong H2O2 o hydrogen peroxide.” Dine-debate ko nga dahil kapag may mga palpak na sagot hihingi pa ako ng mga additional item katulad ng nabanggit ng tindero sa kabilang tindahan. Dito na rin humina ang mga sales talk ng nagpapanalo sa akin. Wala na rin iyong naghihiyawan dahil nanalo ako ng mga gadgets nila. Bumaba na rin tama ko at umalis.

Kinabukasan search ako sa internet. Ang una kong nabanggit sa aking sarili ay, “SUS, muntik na!”

Napag-alaman ko na ang presyo ng gadget sa tindahan na iyon ay super-duper ang taas ng presyo. Yung induction cooker nga na PhP40,000 plus ay PhP10,000 lang na makukuha sa ebay.ph. at ang micro wave oven nila na PHP30,000 plus sabi ko makakakuha ako niyan ng tatlong microwave sa mga kilalang brands. Muntik na talaga!

Kayo diyan, libre lang ang maging makulit, kailangan iyan ng mga syentipiko

Digital Photography

2008-10-06T00:27:00.001-07:00

Digital Photography

Ni Perry Calara

Panahon na ng Digital kahit sa potograpiya.

Dati-rati analog lang, yung gumagamit ng film. Telepono nga ay mayroon ng digital Kamera.

Pareho pa rin ang concept sa mga pagkuha ng photo: tamang ASA (o ISO), tamang speed ng shutter, at tamang bukas ng aperture. Pareho pa rin ang basehang prinsipso katulad ng kung papaano pumapasok ang ilaw sa kamera.

Ang laking pagbabago nga lang sa digital ay ang Photograper na mismo ang makakapag-download ng larawan sa computer,puwedeng i-enhance ng software at puwede na ring siya ang mag-print ng kanyang mga larawan

Dami-daming makukuhang shots kapag digital photography. AT kung pangit ang kuha puwede na rin ma-erase sa kamera na mismo. Noon limitado lang sa 12, 24, 36, at 72 shots. Tipid talaga sa film and digital.

Naida-download ko na rin ang mga photos na ito sa aking Blog at sa flicker. Kung nais mong masilip puwede ninyong puntahansa: http://www.flickr.com/photos/pmcalara/ . Huwag niyong kalilimutang mag-iwan ng comment, ha? At puwede rin kayong magbenta ng photo sa pamamagitan ng pagdownload sa internet. Maraming site. Ang isang site ay ang dreamstime. Para sa link punta kayo sa pinoygazette blog: http://pinoygazette.blogspot.com/. Hanapin ang link ng Dreamstime sa top right ng pahina.

Tip lang. Kung bibili ng digital kamera, parating tatandaan na ang mga makukuha mong larawan ay mangangailangan ng memory space. Kung makaabot ka nga ng libong kuha ay malaki-laking memory space ang kailangan mo.

Iyong mga good pictures na puwedeng i-print sa 8R size na photo paper ay mangangailangan ng mga 1.2 megabytes na space. Ang pixel dimension nito ay mga 1200 x 1600 na fine ang quality sa configuration sa inyong mga kamera.

Nakapanghihinayang lang minsan na ang gaganda ng Kamera pero ang liliit naman ng size (maliit na pixel) ng kuha. Hindi namamaxima ang kamera. Kung ganito rin lamang, gamitin niyo na ang kamera ng phone ninyo.

Naglibot-libot ako sa mall noong nakaraan lingo, napag-alaman na halos wala ng 5mega pixel ang pixel size ng photos ng mga na mga digital phones. Halos 6 to 12 mega pixels na ang configuration ng kamera dito sa Pilipinas. Mas malaking pixels din Siyempre ang digital Single-Lens Reflex (DSLR).

Nakarating din ako sa pag-iikot sa Hildalgo sa Quaipo. Napag-alaman ko na mga 10%-20% ang discount doon kumpara sa mga presyo sa malls. Kailangan mo nga lang maging matiyaga sa pagkukumpara ng mga presyo.

Hala shoot lang ng shoot. Ipakita sa mundo ang kalagayan ng ating lipunan (Para sa kumentaryo , pumasok lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/) .

Sama samang pagkilos laban sa dengue

2008-09-10T00:08:00.000-07:00

Sama-samang pagkilos laban sa dengue
Perry Calara

Tumataas ang insidente ng Dengue sa Pilipinas. Noong Enero hanggang Marso mayroon nang naitalang 6,653 na kaso ng dengue sa mga ospital sa buong bansa. Ito ay 22% na mas mataas kaysa sa parehong panahong noong 2007.

Isa sa mga lugar sa Metro Manila na may matataas na insidente ng sakit na ito ay ang Quezon City. Halos 141% ang itinaas ng insidente ng Dengue sa Lungsod. Mayroon ng 1,029 naitalang kaso noong buwan ng Hulyo 15, 2008.

Sa purok 4 and 4a, Barangay Culiat, Quezon City halos tumaas ang insidente ng 83%. Noong Agosto 30, 2008 mayroon ng 11 na kaso ang naitatala sa purok na ito. Mayroon lang 6 na kaso sa purok na ito noong 2007.

Kumilos na ang mga taga Culiat para mapuksa ang sakit, mayroon na sa kanilang isang namatay sa dengue.

Para labanan ang Dengue, alam nilang dapat sistematikong pagkilos ang dapat gawin. Wala naman silang ibang magagawa kundi lumaban!

Sentro ng plano ay ang pag-oorganisa ng barangay. Alam nila na sa sama-samang pag-kilos lamang mapupuksa ang sakit, at hindi sa “photo ops” na anti-dengue fogging ng mga pulitiko.

Nakipagtulungan ang Masigasig-Ka Neighborhood association sa ilang organisasyon katulad ng Syngenta Foundation Incorporated (SFI), Tau Gamma Fraternity ng Luzon avenue, Quezon City chapter, Bayan Muna party list, Local Government ng Barangay Culiat, at sa Culiat Health Center.

Sa tulong ng SFI, health center, at barangay Local government pinag-aralan ng barangay ang kanilang kalaban na Aedis Aegypti na lamok. Binigyan sila ng SFI ng mga kimikal na gagamitin sa kanilang fogging, spraying, pagpuksa ng kiti-kit, at treatment ng kanilang kurtina para mapatay ang lamok na dadapo dito.

Kasama ang Tau Gamma at Bayan Muna nagbabahay-bahay sila upang magkonsulta, mag-organis at magpaliwanag sa nilalaman ng kanilang mga plano. Armado sila ng plano, kaalaman at mga anti-dengue na pulyeto.

Kasama ang Health Center, nagkaroon sila ng pagbibilang ng kiti-kita para malaman ang panimulang datos na bilang ng nakamamatay na Aedis Aegypti. Kasama ito sa kanilang monitoring activity.

Hindi lang sila magfa-fogging ng isang beses kundi apat na beses nitong September. Kapag isa lang na fogging kasi hindi mapupuksa ang mga maliliit pa lamang na kiti-kiti. Pinagbabawal pati ng Department of Health ang indiscriminate fogging, o bara-barang pag-fogging.

Mayroon din silang spraying, at paglub-lob ng kurtina sa likidong may anti-lamok. Mayroon din silang planong regular na paglinis ng kanilang paligid na tinatawag nilang search and destroy.

Binibigyang diin sa kanilang mga pagpupulong na mahalaga ang pagkakaisa, pagoorganisa, at sistematikong pagkilos upang mapuksa ang dengue sa kanilang barangay (para sa kumentaryo, pumasok lang sa http://pinoygazette.blogspot.com/).

Baterya

2008-09-09T23:49:00.000-07:00

Baterya
Ni Perry M. Calara

Naiwanan kong minsang bukas ang ilaw ng sasakyan ng buong magdamag. Siyempre pa alam niyo na ang ending.

Kinabukasan gumagana pa naman ang radio at ilaw ng sasakyan pero hindi na kaya ng baterya na paandarin ang makina—Ayaw mag-start. Lagot na ang araw; at hindi na ako nakapasok sa trabaho.

Nang dinala sa battery shop, ni rere-charge sana kaya lang medyo sira na ang battery. Akala ko nga tubig lang ang katapat. Sira na raw ang ilang plato sa loob. Ito naman sa battery shop alam niya na naman na hindi na ito gagana, itinuloy pa rin ang charging. At, pinabayad pa rin kami ako ng PhP80.

Maka PhP80 lang tinuloy pa talaga ang charging. Ako naman kasi si kulit at nagmamagaling nakotongan tuloy ng PhP80. Napag-alaman ko pa na sa kabilang shop ng baterya PhP50 lang ang charging. Susmaryosep! AT mas mura ang baterya sa kabila ng kulang kulang sa 10%. Sa gitna ng kahirapan mamumura mo talaga ang ibang kababayan.

Marami na ring lessons learned sa araw na iyon.

Kapag sira na ang ilang bahagi ng wet cell ng sasakyan, kailangan na pala itong palitan. Masisira at masisira ang wet cell na baterya kapag halos dalawang taon na itong ginagamit. Abangan niyo na at huwag na kayong papaabot ng pagkapalya ng baterya sa malalayong lugar.

Imbis na mainis sa buhay habang pumalpak na ang araw dahil sa sirang baterya, inalala ko na lang kung ano nga ba ang baterya. Ah, ito ay isang electrochemical cell na kino-konvert ang chemical energy sa electrical energy. Kaya may mga kimikal ang baterya kasi iyon nga ang kino-konvert sa kuryente. Ito ay isang klasik na batas ng thermodynamics ng Physics. Naimbento ito ni Alexander Volta noong 1800.

Bobo ko pala sa baterya--kaya nga siguro ako nakotongan ng PhP80—at napag-alaman ko habang tsina-charge ang aking baterya nang dalawang oras na meron a rin palang “dry cell” na baterya sa mga sasakyan. Ito iyong tinatawag nilang maintenance free. Akala ko lahat pa ng baterya ng sasakyan ay nilalagyan pa ng tubig—“wet cell.”

At mahaba na ang warranty ng ibang baterya sa sasakyan. Kung dati ay mga isang taon lang ang warranty ngayon ay mga dalawang taon na. Siguro naman kasi alam na ng mga manufacturers na tatagal talaga ng dalawang taon ang mga maintenance free battery.

Ng bumili na ako ng bagong baterya dahil nga wala ng silbi ang re-charging, nalaman kong binibili na rin pala talaga ang mga sirang baterya. Tatlong daang piso ang isa. Buti naman at mahirap magtapon ng mga kimikal ng baterya sa ating kapaligiran. Kailangan ngang pag-isipan na ng mga taga gawa ng baterya kung papaano itatapon ang mga ito kapag nagamit na ng kanilang kliyente.

Siguro nga dapat pag-isipan na rin ng mga taga gawa ng cell phone kung papaano itatapon ang mga baterya kung gamit na ito. At iyon ding mga baterya ninyo sa mga flashlights at ilang appliances dapat itatapon din sa tamang paraan. Malilintikan tayo kung ang kimikal ng mga bateryang ito ay makararating sa groundwater ng ating kapaligiran--responsible use ng ating baterya, mga kababayan. Mahirap magkasakit habang ang bansa natin ay nasa matinding kahirapan.

Isa sa mga salitang napagmuni-munihan ko sa araw ng pumalya ang aking baterya ay ang salitang re-charge. Oo, sa panahong ito, sa gitna ng kahirapan at pampulitikang kapalpakan kailangan nating makapag re-charge katulad ng isang baterya. Re-charge para sa isang mahabang pakikibaka para ituwid ang kamalian sa ating lipunan. At sana, sa mahabang pagkilos na ito hindi papalya ang ating baterya (Perry M. Calara).

email scam

2008-07-21T04:35:00.001-07:00

Email SCAM
Ni Perry Calara, July 21, 2008.

Huwag magpaloko sa mga magagandang email. Marami sa mga iyan ay SCAM.

Kakatanggap ko lang ng isang email galing sa isang Esther Christopher. Purchasing manager daw siya sa UK at mayroong business proposal sa akin. Ang kumpanya niya raw ngayon ay HOMZY.

Maganda ang proposal, malaki ang kikitain ko kung pumatol ako sa kanyang scheme. Bumibili raw ang kanyang kumpanya ng isang chemical na galing North Korea at makukuha lang ito sa Malaysia. Binibili raw ito sa kanya ng halos triple ng kanyang kumpanya. Makukuha ko raw ang 50% sa kikitain.

Parang masyadong maganda para tanggapin. Kinuwenta ko pa nga ang pamasahe papuntang Malaysia, e. Sa tingin ko, kung totoo, kikita pa rin ako.

At saka parang hindi kapanipaniwala dahil taga UK daw siya pero parang may depekto sa kanyang spelling at ingles.

Tuloy, naghanap ako sa internet na katulad na email. E, google lang ang katpat ng email na ito. Presto! Nakahanap ako ng kahalintulad na email. Parehong pareho pero iba na ang nagpapakilalang taong pinanggalingan ng email. Nanggaling ito kay Grace Clintons. Nakuha ko and email niya sa isang UK blogspot.

Dalawang tao na nagpapadala ng iisang email, ay “lokohan na ito,” sabi ko.

Sakali mang makatanggap kayo ng mga kahalintulad na letter, at nais i-check kung ito nga ay SCAM o potential na panloloko i-Google niyo lang.

Pagkatapos kong mabasa ang SCAM letter, inaalala ko tuloy ang mga walang ka-muwang muwang at inosenteng tao na gumagamit sa internet. Inaalala ko lalu ang mga kabataan at ang ating mga naguumpisang matutong maginternet na mga magulang.

Si nanay ko minsan ay nagpadala ng email na i-forward ko raw para makakuha ng kung ano-ano. Natakot ako dahil baka mapaniwala naman ang nanay ko na bagito sa internet at baka bumigay sa panloloko.

Kailangan ko pang lecturan sa SCAM at Spam letters. Minsan pa akala ng ating mga magulang mas magaling sila sa internet kaysa sa kanilang mga anak, magulang nga sila, e. Kaya lang kailangan talagang alalayan sila lalu na sa paggamit ng internet.

Kayo, baka ang mga mahal ninyo sa buhay ay bumigay sa mga ganito. Baka isang araw ay maubos ang inyong ari-arian dahil lamang sa internel email SCAM.

O, ingat parati. Magingat din sa mga SCAM sa lipunan Pilipino. Dadami pa ang mga SCAM na iyan lalu pa at malaki ang krisis ngayon sa pangkabuhayan. Dadami din iyang habang lumamapit ang eleksyon (para sa kumentaryo pasok lang sa: http://pinoygazette.blogspot.com/).

emails emails emails

2008-07-21T04:33:00.000-07:00

Emails Emails Emails!
Ni Perry Calara, June 2008.

Dumating ang isang email sa akin galing sa isa sa mga kaibigan na si Sam Bautista ng SunStar baguio. Sabi sa email ay, “na set-up na niya raw ang aking email sa FanBox”.

Hmmm, curious ako at bihira namang mag-email itong si Sam at naghahanap ako ng article na maisusulat. Ayaw ko na sanang mag sign-up sa FanBox email na ito kasi mayroon na akong yahoo, hotmail, Gmail, at walla emails. DAMO ano?

Kaya lang, 10Gbytes and offer para sa inbox ng FanBox. Katulad noong less that 1 Gigabytes ang offer ng Yahoo at Hotmail, halos 3-5Gigabytes na ang offer ng Walla.com. Kaya napilitan akong kumuha ng walla email.

Nagbukas naman ako ng Gmail na halos kasabay na walla ko dahil na rin sa malaking inbox capacity nito na 2.5Gigabytes noon at umaabot na sa 6 Gigabytes ngayon. Trip ko rin ang ibang services na kakabit ng Gmail katulad ng kanilang blog.

Nag sign-up na nga ako para sa aking FanBox inbox--akin na yang 10Gbytes na iyan! Na-tempt ako dahil parang ibabasura ko na ang aking walla. Foreign language na ang lumalabas na instructions sa walla.com main page. Nabili na yata ito ng isang European company.

Fiesta ang Pakiramdam kung umaabot sa mga giga-gigabytes ang limit ng mga inboxes. Lalu na sa katulad ko na nag-umpisa sa 2megabytes(?) ng mga inboxes noong dekada nobenta.

Sa umpisa, nag-aatubili akong kumuha ng FanBox email kasi improve na ang services ng Yahoo, hotmail, at Gmail.

Sinasabi ng Yahoo na unlimited na ang kanilang inbox capacity. Naging paborito ko ang Yahoo kaysa sa hotmail dahil noong mga 90s halos walang spam mail akong natatanggap sa aking Yahoo. Sikat din pati sa akin ang kanilang egroup at kailangan ko ang yahoo mail sa egroup na ito.

Sampo ang mino-moderate kong egroup. Isa na dito ang semi-inactive na pinoy gazette egroup. Umaabot na rin sa 5gigabytes ang hotmail account ko. Improve na rin ang kanilang windows live.

Sa FanBox sinasabi nilang spam free na nga sila. Susubukan ko pa ito. Pero, mukhang ang pinaka ma-eenjoy ko ay ang instant messaging console nila. Biro mo makikita mo ang lahat ng ka-chat mo sa yahoo, hotmail, Gmail sa iisang console. Sinubukan ko pero nangangapa pa. Meron din ang FanBox na web-based desktop. Itsura niya ay parang desktop mo na rin sa computer—May mga applications, mayroong my documents, at basurahan.

Haayyy, sa dinami-dami ng mga email services sana makatulong ito sa efficiency ng ating communication para naman makatulong sa ating hirap na hirap na buhay (para sa kumentaryo pasok lang sa: http://pinoygazette.blogspot.com/).

Misa para kay "Ka Bel"

2008-06-02T22:16:00.000-07:00

Misa para kay "Ka-Bel"
Perry M. Calara
June 3, 2008

Pilosopo tayo ngayong anibersaryo ng PinoyGazette. Pilosopo sa Buhay ni Ka Bel.

Bakit ayaw pamisahan ni Bishop Quimbao ng Legaspi City si Crispin "Ka Bel" Beltran, pinuno ng ANAKPAWIS party list, ng ang bangkay nito ay dalhin sa Albay?

Ang sabi, nauna raw kasing dalhin sa Aglipayan church kaya hindi naman daw katoliko si ka Bel. Sabi naman ng militanteng pari na si Fr. Joe Dizon, sa kanyang sermon bago ilibing si Ka Bel, mis-understood lang si Ka Bel ng Simbahan.

Ang tingin ko naman sa isang simbahan na ayaw misahan ang isang miyembro dahil lang na siya ay pumasok o pinaglamayan na sa ibang simbahan, ay mala-medieval na paniniwala. Ang ganitong kaisipan ang pinaguumpisahan ng mga religious war. Dahilan kung bakit tumiwalag ang rebolusyonaryong simbahan ni Aglipay mula sa katolikong simbahan noong panahon ni Padre Damaso.

Susmaryosep! Panahon na ngoyon ng Ecumenismo; panahon sa pagbubukas sa ibang kaisipan. Diyos na maawain! Panahon na ngayon ng global texting. Obispo, Alam niyo po ba na tama si Galileo na bilog ang mundo?

Para sa mga mortal, at sabi ng banal na aklat, sa huling paghuhukom naman ay hindi itatanong ng diyos ng mga maralita kung ikaw ay katoliko. Ang itatanong, ano ang ginawa mo sa panahon na siya nagugutom, sa panahon na siya walang saplot sa likod, sa panahon na siya politically persecuted? Siguro ang itatanong ng diyos ng inaapi, ano ang ginawa mo sa panahon na siya biktima ng extrajudicial killing, sa panahon na ang kanyang lupain ay inaagaw ng may kapangyarihan?

Bishop Quiambao, ano naman ang ginawa mo sa panahon nang ang mga tao sa iyong nasasakupan ay biktima ng extradujudicial killing? Naki lamay ka man lang sa kanila? Ano ang ginawa mo sa gitna ng matinding militarisasyon as Bicol? Sino ang pinanigan mo, ang inagawan ng lupa o ang nangagaw ng lupa? Ano ang ginawa mo sa panahon ng diktadura, nagkopkop ka man lang ng mga aktibista? Kung itatanong mo ang mga ito kay Ka Bel, alam na ng marami ang kanyang mapupulang kasagutan.

Kung naghahanap pa tayo ng depenisyon kung sino ang katoliko at kristiyano, saan natin ito makukua? Sa depenisyong nakasulat sa libro ng simbahan na isinulat sa dugo noong mga panahon ng inkwisisyon at pagsakop sa mga bayan katulad ng Pilipinas? O sa depenisyon ng kasaysayan na patuloy na isinusulat sa makatarugang puso at buhay ng mga anakpawis na gumawa ng mga mala-palasyong katedral na minimisahan at kinaluluklukan ng mga obispo?

Oo, katoliko at kristiyano si Ka Bel kahit pa nagi siyang kasapi ng New People’s Army na nakipaglaban sa diktadura. Oo, katoliko asin kristiyano po ka Bel maski nagi siyang courier kan mga gerilya kan panahon ng pananakop ng Hapon. Oo, katoliko at kristiyano po si ka Bel kahit nasa piket line at nalagasan ng mga kasamahan. Oo, katoliko at kristiyano po si ka Bel na dahil sa paghahanap niya ng katarungan para sa maliliit ay nagi siyang detenidong pulitikal.

Ay! Sa inyong nabubuhay pa sa panahin ni Padre Damaso hindi ninyo maiintindihan kung bakit katoliko at kristyano si Ka Bel. Dugo at pawis pa ang ibubuhos ng mga “Ka Bel” ng lilpunang pilipino upang ipaintind sa mga taong bihirang makipamuhay sa mga anakpawis kung papaano titingnan ang relihiyon ng mga anakpawis sa isang materyal na mundo.

Samantala, paalam, Ka Bel. Sa ngalan ng Bathala ng katarungan at kapayapaan, pagmimisahan ka namin sa mga pabrika, welga at rally. Pagmimisahan ka namin sa malawak na kabundukan. Sa huling paghuhukom magkita na lang tayo sa mapulang langit na iisa lang ang relihiyon.

Siyensang Pang-bata

2008-05-19T05:22:00.000-07:00

Siyensang Pang-bata
Ni Perry M. Calara
May 19, 2008

As usual fan ako ng Nat Geo Channel. Isa sa mga binantayan naming mag-asawa ay ang programang “Science of Babies.”

Bakit pa nga ba, bago kasing tatay ang inyong lingkod.

Napag-alaman kong, Abah! nakakaintindi na pala ng math kahit ang mga sanggol. Hindi pa nga lang iyong western math na ipinakikita sa atin kapag tumuntong tayo sa grade one.

Sabi naman ng doctor ng aking Himaya, akala natin ay passive ang mga babies pero active learner pala sila. Akala lang nating mga matatanda ay natututo at bored ang mga bata, mali kayo natututo pala sila hindi lang natin alam.

Nakita ko rin sa NAT Geo, “we were really made to walk.” Kahit maliit na bata ay trip maghakbang kapag inilalapat ang paa sa flat surface. Nawawala nga lang ang ganitong reflex after ng ilang buwan pero lalabas pa rin kung inilagay ang mga paa ng bata sa ilalim ng tubig.

Speaking of tubig, aliw na aliw nga ako na malaman na kahit ilang buwang sanggol pa lamang ay maaari ng matutong lumangoy. Oo nga naman, kung iisipin, at home ang mga sanggol sa liquid environment dahil galing sila sa loob ng tiyan ng nanay.

Aliw kung ikukumpara sa akin dahil college na akong natuto ng langoy aso. Pinilit ko pa ang sariling matuto dahil dyahe sa mga kaklase na naglalambutsingan sa gitna ng pool habang parang tuko naman akong nakakapit sa gutter ng swimming pool. Mas dyahe kung mga tsikas ang mga kasama, di ba?

Si Himaya binibigyan na namin siya ng water orientation kasama na ang lublob sa pool. Siyempre naman, calculated risk na lublob na una ang bumbunan na pumasok sa tubig para hindi pumasok sa ilong ang tubig. Indicator ko lang na badtrip na si Himaya kung iiyak-iyak na siya. Hindi naman, nakangiti naman minsan pagkatapos niyang “humatsing,” at mahanap ang hininga. Takot nga lang ako na mapasukan ng tubig ang teynga niya. Sabi naman ng doctor ay mayroon naman daw na parang mga valve ang teynga para hindi mapasukan ng tubig. Yun namang teynga ay puwede raw ipasok ang malambot na pinanipis na bulak para maabsorb ang tubig.

Alam ko naman na kahit nasa sinapupunan pa lang si Himaya ko ay natututo na siya. Na validate lang ng palabas sa NAT Geo. Para sa pagmamahal sa musika, pinasawaan namin ng kanyang nanay ng mga classical music. Sa proseso naman, parang natipuhan ko ulit ang mga musika nina Vivalde, Beethoven, Bach, Mozart, at Bayang Barrios.

Paalala lang, Marami ring kaalamang pang-bata na manggagaling sa ating kultura at kapaligiran. At oo, huwag kalimutang turuan ang ating mga anak ng pagmamahal sa bayan, dapat una ito kaysa sa pagturo ng kultura ng ibang lahi (para sa kumentaryo pasok lang sa: http://pinoygazette.blogspot.com/).

Sulat ng mga Mangyan

2008-04-29T22:21:00.000-07:00

Sulat ng mga Mangyan
Perry M. Calara
(April 30, 2008)

Kagagaling ko lang sa pagtitipon ng mga 600 Mangyan sa Panaytayan, Mansalay, Mindoro Or.. Ito ang kauna-unahang Mangyan Festival.

Doon napag-alaman ko na ang Mangyan (lalu na ang tribong Hanunuo at Buhid) ay mayroong sariling sistema ng pagsusulat bago pa man dumating ang mga kolonisador. kahalintulad ang sistemang panulat na ito sa Alibata (o baybayin).

Naipakikita sa sistemang pagsusulat na ito na tayo ay taong marunong mag-isip at kultura. Mahalaga ang sistema ng pagsusulat, sa kamay man o digital medium, sa mga teknikal na tao sa bawat kultura.

Kung hinayaan nga lang ng mga kolonisador ang mga tribo dito Pilipinas, maaaring maunlad tayo katulad ng dinatnan nilang mga tribo noon na may sariling sistema ng pagsusulat, kultura, at gobyerno. AT nakagagalit na malaman na ang mga kolonisador ay minamaliit ang ating kultura katulad ng kantang ito ng mga mananakop na sundalong Amerikano noong Filipino-American War. Na-compile ni Joseph L. Schott sa The Ordeal of Samar ((Indianapolis: Bobbs-Merrill, 1964), 65, 155):
“Damn, damn, damn the Filipinos
Cut-throat khakiac ladrones!
Underneath the starry flag
Civilize them with a Krag
And return us to our beloved home.”

Bilib rin nga ako sa mga Mangyan. Nalaman ko na wala silang salita para sa digma. Hindi sila lumalaban sa mananakop at taga labas. Kaya siguro mas lalu silang pinagsasamantalahan. Yung kuwentong nais nilang ipagpalit ang isang maliit na lata ng sardinas sa isang manok na alaga nila ay hindi totoo. Hindi lang sila makapagreklamo sa mga taong labas. Naibibigay na lang nila ang kanilang manok sa murang-murang halaga.

Noong Mangyan festival ipinarada ko ang aking maalikabok at putikang sasakyan sa isang liblib na paaralan sa Barangay, Panaytayan. Tatlong maliliit na ilog ang aming binagtas bago nakarating sa paaralang ito kaya naman dumikit na ang alikabok.

Habang nakaparada ang sasakyan, sinulatan na ng sinulatan ito ng mga batang Mangyan. Hindi ko lang alam kung ano ang pinagsususulat nila kasi bago kami umuwi nalinis na ang alikabok at putik dahil lamang sa kasusulat ng kanilang mga munting daliri.

Alin nga bang datus ng pamahalaan ang nagsasabing may problema ang ating kabataang sa karunungan at sistema ng kaalaman? Isa ba dito ang karunungan sa pagsusulat?

Kaya sige lang mga batang Mangyan, sa ating pagsusulat, huwag nating hayaan ang mga mananakop at kanilang kasabwat, at mga lowlander na burahin ang ating mga sulat at kasaysayan.

Krisis sa Pagkain

2008-04-13T01:03:00.000-07:00

Krisis sa pagkain
Ni Perry Calara
April 2, 2008

Sinusunod na natin ang maraming bagay mula sa
siyensya para sa produksyon ng pagkain. Bihira na
tayong humingi ng ulan mula sa kung sino mang maligno
sa ating kapaligiran. Natulungan na tayo ng siyensya
para sa ating mga desisyon para sa produksyon ng ating
pagkain.

Sa ngayon nakaamba ang krisis sa pagkain lalu na sa
supply ng bigas. Sinasabi sa atin ng Malakanyang na
walang krisis pero nagsasabi ang ating karanasan at
kaalaman sa siyentipikong pagsusuri na may problema
ang sinasabi ng palasyo. Alam nating kapag tumataas
ang presyo ng isang bagay maaaring wala na itong
supply: O baka merong kartel na nagmamanipula; o may
kartel at walang supply.

Kung pakikinggang mabuti ang Malakanyang at ilalapat
ito sa nangyayari, mukhang mayroong itinatago sa atin
ang pamahalaan. Nakakagigil ito dahil basehang
pangangailangan ang pagkain, aktibista ka man o hindi.

Heto ang ilang lumalabas sa pagsusuri ng ilang sector
kung bakit nga ba may nakatutok na krisis sa bigas at
pagkain sa ating bansa:

1. Kulang ang produksyon. Ito ang dalawang dahilan sa
maramng dahilan:
a. Maraming taniman na ang kikokonbert sa ibang bagay
maliban sa gawin itong taniman para sa pagkain.
Halimbawa dito ang pagkonbert ng mga lupaing
pang-agrikultura na maging subdibisyon para makaiwas
sa land reform. Minsan meron mang taniman ayaw namang
magtanim ang magsasaka dahil nalulugi sila.
b. Matagal na tayong importer ng palay simula ng
nakibahagi tayo sa globalisasyon. Kaya lang sa ngayon
mukhang nagkakaubusan din ng palay sa ibang bansang
pinagkukunan natin ng bigas. Hindi tayo maka import.
2. Kartel. May ibang tao (minsan kasabwat ang ibang
taong gobyerno) na nagtatago ng bigas para mawalan ng
supply sa market, para tumaas ang presyo. Kapag mataas
na ang presyo, saka magbebenta ang mga ganid na ito
para mas malaki ang tubo.

Kaya yung siyentipikong pagiisip na natin ang
nagsasabing kung gusto nating magkaroon ng Rice
security o food security kailangan maglaan ng lupa
para sa ating pagkain.

Kung may krisis na talaga sa pagkain ang mga hindi
nagagamit na lupa (at marami nito ang maraming
malalaking panginoong maylupa) taniman ng mga pagkain.
Alagaan din ang mga magsasaka, kung maaari ay bigyan
ng lupain para makapagtanim. Kailangan ding gawing
pangunahin sa ating policy ang “local food production”
kabaliktaran sa pagiimport ng pagkain na patakaran ng
pamahalaan.

Kailangan ding buwagin ang kartel. Kilala naman ito
ng gobyerno political will lang ang kailangan para
mabuwag ang mga ito. Pero kung bahagi ka ng kartel,
papaano mo nga naman bubuwagin ang iyong sarili.

2008-04-13T01:01:00.000-07:00

Henyo: Bobby Fischer
Ni Perry M. Calara
february 3, 2008

Pamantayan ang IQ o intelligence quotient ng isang tao bilang sukat ng
kanyang talino. At least talino sa lohika. Pamantayan naman ang EQ o
emotional quotient sa lebel ng kanyang emotional at social skills.

Isa sa mga sikat na taong may mataas na IQ ay si Albert Einstein.
Ngunit may bali-balita na may isa ring sikat na tao na mas mataas pa ang IQ
kaysa kay Einstein: si Bobby Fischer.

Samantalang sumikat si Einstein sa Physics at siyensya, si Fischer
naman ay kilala sa paglalaro ng Chess.
Namatay si Bobby Fischer noong Enero at marami ang manlalaro ng Chess
na nagluksa. Kasama na ako doon. Idolo ki si Fischer sa Chess.

Noong mayroon pang Cold war and Amerika at Russia pintataob ni Fischer
ang isang Ruso sa World Chess championship noong 1972 si Grandmaster
Boris Spassky. Panahon iyon ng pagigirihan ng Amerika at Russia,
panahon ng patigasan sa teknolohiya sa pagawa ng weapons of mass destruction.
Imbis na mga bomba, nagyabangan ang dalawang bansa sa Chessboard at
si Fischer ang nanalo.

Umuwi si Fischer noon sa Amerika bilang bayani. Pagkatapos ng labanang
iyong Lumaki ang mga chess prizes sa mga tournements lalu na sa world
championship. Dumami rin ang nag-aral ng Chess. Marami ring chess
trainer ang nabigyang trabaho.

Subalit pagkatapos ng 1972 halos bumulusok na ang buhay ni Fischer sa
loob at labas ng chessboard. Tinalikuran niya ang milyong halaga ng mga
endorsement. Wala sa kanya ang pera. Noong 1975 ni hindi na siya
nakapagdepensa ng kanyang korona laban kay Grandmaster Anatoly Karpov,
miyembro ng isang organisasyon ng mga kabataang komunista sa Russia.

Ganoon nga siguro ang henyo at matataas ang IQ, medyo mahina sa Social
Skills. Maaga pa sa buhay nilisan na ni Fischer ang paaralan. Wala na
raw itong maibibigay sa kanya. Bored lang siguro si Fishcer sa loob
ng paaralan. Ni hindi na siya makausap sa ibang matinong usapan maliban
sa Chess.

Bago siya namatay, nagi naman siyang napaka anti-US. Bibilib na sana
ako pero mukhang wala naman siyang sinusunod na pang-masang ideolohiya.
Naka sentro lang ang prinsipyo sa kun ano ang trip niya.
Sumasang-ayon ako sa kanyang opinion na ang pag-atake sa US noong
9/11ay dahil sa Foreign policy ng mga kano. Kung baga sa teorya ni Newton:
ang isang action ay bibigyan ng karampatang reaction. Ibig sabihin
reaksyon lang ang atake sa Amerika. Bilib din ako sa kanya ng hindi niya
sinunod ang patakarang mapandigma ng US sa bansang Kosovo. Pinagbawalan
siyang maglaro noong 1992 ”laban kay Spassky”pero naglaro pa rin
siya. Dahil dito kinansela ng Washington ang kanyang passport.

Mamimiss kita Grandmaster Bobby Fischer pero hanggang nasa akin ang
sinulat mong "My 60 memorable games," ay hindi kita makakalimutan.

Scientific method at katotohanan

2008-04-13T00:57:00.000-07:00

Scientific method at katotohanan
Ni Perry Calara
February 26, 2008

Napakikinggan natin sa hearing sa senado ang mga testimonya ng mga
resource persons at witnesses.
Marahil napapansin na natin kung sino ang konsistent sa mga witnesses
at resource persons.

Para maging consistent iminumungkahi ko sa mga witness na gamitin din
ang scientific method sa pagsasasagot. Sa mga bagong political analyst
ng kaguluhang ito, gamitin niyo rin ang scientific method.

Nakita na kasi sa kasaysayan, sa mahabang kasaysayan, na mas konsistent
ang paggamit ng scientific method sa paghahanap ng katotohanan kaysa
sa ibang metolohiya katulad ng idealistang pananaw.

Isang halimbawa dito ay ang banggaan ng ideya na ang mundo ay sentro ng
kalawakan. May mga ideyalistang pananaw kasi na nagsasabi na sentro ng
lahat ay ang mundo dahil sa interpretasyon ng isang libro. Sa pananaw
na ito, nauna na kasi ang konklusyon kaysa sa proseso ng paghahanap
ng facts. Pumasok na rin ang sariling paniniwala at persepsyon bago
pumasok ang mga observed facts sa katotohanan. Kaya mali-mali ang
kanilang konklusyon.

Sa kabilang banda, sinasabi naman ng mga siyentista sa debating sentro
o hindi ang mundo ng kalawakan na hindi totoo na sentro ang mundo.
Nasabi nila ang konklusyon na ito pagkatapos malaman ang ilang scientific
facts, lalu na nang pumasok ang obserbasyon ni Galileo.

Makikita sa karanasang ito na mas konsistent ang "katotohanan" kung
gamit ang scientific method kaysa sa metapisika at idealistang
pananaw.

Sa imbestigasyon sa senado kung sino ang konsistent ay marahil ay
sumusunod sa metolohiya ng siyensya.

Si Jun Lozada, Jr. ang star witness sa Senado sa ZTE-NBN, mukhang mas
scientific kaysa sa kanyang mga katunggali. Sa akin lang, mas
konsistent siya kahit pa siya â€œmakasalananâ€ sa nakaraan niyang buhay.
Mukhang natutunan niya ito sa kanyang pagiging inhenyero. Marami pati
siyang mga katagang "not sure", "I will be speculating", etc. kung hindi
nga siya sigurado. Walang konklusyon hanggang wala siyang facts.
Isang katangian ng isang prosesong siyentipiko.

konsistency, iyan na lang siguro ang hanapin natin kung sino ang
nagsasabi ng totoo sa mga hearing na ito ng senado. Gamitin lang ang
scientipikong pamamaraan para hindi tayo malito. AT mahirap din talaga ang
magsinungaling. Mahirap ang hindi maging siyentipiko sa isang
imbestigasyon.

Gamitin niyo nga ang siyentipikong pagpipilosopo, ano ba ang mangyayari
sa ating lipunan sa susunod na mga araw? Ingat lang sa pagsali sa mga
rally.

Papa vs. Siyentista (Pope vs. Scientist)

2008-04-13T00:52:00.001-07:00

Papa vs. Siyentista
Ni Perry M. Calara
(January 21, 2008)

Nagkakaroon ng showdown ang Papa at ang ilang mga
siyentista sa Roma.

Kinansela ng Papa ang pagbisita niya sa Rome’s La
Sapienza University pagkatapos magrekalamo ang 67
propesor, mga mananaliksik sa Physics department ng
unibersidad at mga radical na mga mag-aaral. Ayaw ng
mga siyentista na mag-preside ang pope sa bagong
academic year. Natatakot ang iba sa kanila na baka
ibandila na naman ng konserbatibong papa ang pagiging
bida ng “faith kaysa Siyensya.”

Isa rin sa mga pinoprotesta nila ang statement ng
papa, noong 1990, tungkol sa ginawa ng pahirap ng
simbahan kay Galileo. Sinabi niya na ang pahirap na
iyon ay: “rationale at just.” Kahit na quote niya lang
ito mula sa isang Philosopher.

Sinabi naman ng mga mag-aaral na sasalubungin si
Benedict ng rock music kung matuloy ang pagpunta niya
sa unibersidad. Ang rock music daw kasi ay kagagawan
ng demonyo sabi ni Papa Benedict. Seryoso ba ang
mamang ito?

Diyos ko pong maawain, kunin niyo na po siya. Papaano
niya masasabing "just" ang pagpapahirap sa kapwa.
Kunin niyo na siya lord, baka magi pa siyang santo at
ang aming rock music ay bansagang marka demonyo.

Pero sa araw ng papa, nagpatawag ang Roma ng suporta.
100,000 tao ang sumipot.

Ang away na ito ay nakaugat na sa kasaysayan. Matagal
na ito. Ito naman kasing simbahan parating
nagmamalinis. Minsan hindi na niya nakikita ang
dungis na iniwan niya sa kasaysayan. Iyong kanyang
inquisition, kasingdungis sa ginawa ni Hitler noong
nakaraang siglo. Bakit hindi ito hinihimay sa mga
catholic schools sa Pinas? Libo-libo ang pinahirapan
doon ng simbahan. Ilang mga scientific manuscript
noon ang hindi makalabas labas sa takot ng mga
siyentista na pahirapan ng simbahan?

Sa laban na ito mukhang kakampi ang kasaysayan sa mga
siyentista. Sa proseso kasi ng pag-iisip mas
consistent ang scientific method: wala siyang
konklusyon hanggang wala siyang materyal na ebidensya.

Ang simbahan naman, sa kanyang metolohiya, marami na
siyang konklusyon ni wala pa siyang materyal na
ebidensya. Iyan ang nangyari sa kanila nang napahiya
ang kanilang paniniwalang ang mundo ay sentro ng lahat
sa kalawakan.

Interpretasyon lang kasi iyon ng bibliya ng isa sa
nagmamagaling na Pilosopo noon. Wala naman sa Bibliya
kasi na nagsasabi na ang mundo ay sentro ng kalawakan.
Kulang lang ang pilosopong iyon ng simbahan ng
pansin.

Tayo naman, ingat lang tayo sa mga nag-uumpugang bato.
Gamitin parati ang siyentipikong paraan para makuha
ang maka-mundong katotohanan. Huwag ninyong hahaluin
mga hindi material at mga material na bagay.
Mawewengwang lang kayo.

Ang Bilis-Bilis Malutas

2008-04-13T00:49:00.000-07:00

Ang Bilis-Bilis Malutas!
Ni Perry M. Calara
November 17, 2007

Mapapahiya ang speed of light ni Albert Einstein sa
mga pangyayari.

’Spectacular breakthrough,’ sabi nga ni Speaker Jose
De Venecia. Baka ang ibig pang sabihin ng Speaker ng
kamara ay super duper, mega spectacular ang
pagkakalutas sa Batasan Blast.

Biruin ninyo, kulang-kulang sa 2 araw lang pagkatapos
ng putukan sa kamara, alam na ng mga police ang mga
taong may link sa krimen na iyon. Napatay pa nila ang
ilan, fantastic talaga! Parang sine. Nagmumukhang
elementaray ang mga imbestigador sa TV episode na
Crime Scene Investigation (CSI) na kulang ang 2 araw
para mabigyang kalutasan ang isang krimen. Kumpleto sa
gamit at kumplikado pa ang siyensya sa CSI. Sa ginawa
ng mga police natin magmumukhang amature sina Mcgyver
at James Bond.

Kung swerte ang pagkaka lutas sa Batasan blast,
spectacular na suwerte rin ito, parang sampung beses
na tumama sa lotto ang mga police natin. Mula sa
karanasan na makalutas ng krimen ang ating mga
ka-polisan, statistically fantastic talaga ang mga
pangyayari. Ano ang statistical probability na
malulutas nila ang krimen sa loob ng 2 araw lamang?

Ang Bilis-bilis talaga! Mamamangha nga si Ninoy
Aquino, Ramon Magsaysay, at mga Human rights victims
na hindi makila-kilala ang mga may kagagawan sa
kanilang mga sinapit.

Aba! kung ganoon kagagaling ang mga police natin dapat
mag-training sa kanila ang FBI at Interpol.

Kaya lang, dahil masyadong mabilis ang mga pangyayari,
marami tuloy ang hindi makapaniwala. Alam naman ng
maraming biktima ng krimen sa Pilipinas na medyo may
kabagalan ang imbestigasyon dito. Kung bilis lang ng
paglutas ng krimen ang pag-uusapan, mukhang
statistical error ang nangyaring mabilis na pagkalutas
ng Batasan Blast.

Kung naniniwala ang police na solido ang kanilang
kaso, dapat hindi sila matakot na magkakaroon ng
independent investigation. Sa metolohiyang siyentipiko
kasi, pagbli-baliktarin mo man ang kuwento lalabas at
lalabas pa rin ang katotohanan. Kahit sino ang
mag-imbistiga iyon at iyon pa rin ang lalabas na
kuwento.

Kung matatakot ang police natin sa independent
investigation sa Batasan Blast, ay! Mukhang may script
ang mga pangyayari.

Tayo namang mamamayang parating tinitipid sa
impormasyon ng pamahalaan dapat lang gawin nating giya
ang basic science at lohika para analisahin ang mga
nangyayari sa ating kapaligiran. Maging mapanuri para
makita ang katotohanan sa mga kuwento ng ating
lipunan. Alam naman nating sa mga makatotohanang
kuwento lang tayo mabubuhay ng matahimik at matiwasay.

OS Crash

2008-04-13T00:42:00.000-07:00

OS crash
Perry M. Calara
November 4, 2007

Grrr. Sa muling pagkakataon nag-crash na naman ang
Operating System (OS) ng aking computer. Kapag
nag-error ang OS ng computer mo hindi na ito
mag-ooperate. OS ang software na nagpapatakbo ng
computer.

Text sa akin ni Tim ng Pinoy Gazette nang malaman niya
ang nangyari, “condolences. Hehehe.” Huwag naman po
sanang mawala ang aking mga data lalu na ang mga
articles ng column sa Pinoy Gazette.

Buti na lang last week ay sinimulan ko ng ilagay ulit
sa pinoygazette.blogspot.com ang mga nakaraaang
articles dito. (Sa mga papuri at batikos paki pasok na
lang sa blogspot na iyon.)

Crash ang OS. !@#. Huling nangyari ito sa akin last
year—kasama ang hardware na natigoks. Lahat na yata ng
maligno na inimbento ng mga kolonisador para takutin
ang mga Pilipino ay natawag para parusahan ang
Microsoft.

Sa kabilang banda, mukhang virus ang dahilang ng pag
error ng OS. Ito naman kasing Microcoft OS, dahil sa
katakawan sa kita, tina-target ng mga virus developer.
Relatibong mas maring virus ang tumitira sa OS ng
Microsoft kaysa sa Linux at kahit sa OS ng Apple.
Gusto kong lumipat sa Linux pero kakaunti naman ang
software na tumatakbo sa Linux kahit libre ito. Sa
tingin ko, relatibo ring stable ang Linux kaysa sa
Microsoft.

Kayo namang taga gawa ng virus siguraduhin niyo lang
na ang tinitira ninyo ay si Bill Gates lamang. Para
kayong mga terrorista kung inaantala ninyo ang buhay
ng mga ordinaryong mga mamamayan.

May market advantage ang Microsoft kaya sa puntong ito
mukhang ang problema lang sa pagpapalit ng OS ay
masyadong magastos—May OS ka na bakit ka pa
magpapalit. Lahat ng matitipid sa panahong ito na
lugmok sa kahirapan ang nakararami ay kailangan na
kailangan.

Tingin ko ang lunas ng problemang ito ng OS ay
pagiging mapagmatiyag ng mga mamamayan. Katulad ng
prinsipyo ng copyleftist kailangan lumikha ang
mamamayang ng OS para sa taumbayan na hindi
pinagkakakitaan ng iilan. Ang mamamayang na rin ang
magbabantay kung tinitira ang kanilang OS ng mga
virus. Katulad ng prinsipyo ng Linux at Wikipedia
dapat ito ay ipinamimigay ng libre.

Samantalang inaayos ang OS ng computer ang magagawa ko
na lang ngayon ang murahin ang virus maker na tumira
sa OS ng aking computer; murahin ang gumagawa ng OS na
unstable para pasukan ng mga virus. Pinagdarasal ko
rin na huwag munang magkaroon ng EDSA 3 baka hindi ako
maka online para maging bahagi ng kasaysayan.

Kayong ok pa ang OS, baka puwede ninyong namnamin muna
ang mga nakaraang article sa column na ito sa
pinoygazette.blogspot.com.

Kalusugan at Sakit

2008-01-30T19:53:00.001-08:00

Kalusugan at Sakit
Ni Perry Calara
October 22, 2007

Kailan ka ba huling nagkasakit? Suwerte ka kung di ka pa nagkakasakit.

Pero nagkakasakit naman talaga ang tao. E, bahagi ng evolution natin ang sakit.

Sa sakit nga na iyan napipili ng evolution kung sino ang pinakamatibay. Kaya ang natitirang mga homo sapien ay napili na ng kalikasan na siyang matibay sa mga sakit na nandito sa mundo.

Problema lang natin mayroong sariling evolution ang mga sakit. Natitira din sa kanila ang matitibay.

Buti na lang bahagi na rin siguro ng evolution na makalikha ang tao ng mga bagay-bagay para sa lunas ng kanilang mga sakit—lumalaban tayo. Aalisin ka ng evolution sa mundo kung hindi ka makasama sa labanang ito. Isa sa mga armas ng tao sa labanang ito ay ang siyensya.

Ang siyensya naman ay dapat para sa lahat ng tao at para sa sangkatauhan. At dapat napagsisilbihan nito ang sangkatauhan para hindi magkasakit o malunasan ang sakit. Hindi dapat ipinagdadamot ang mga kaalaman ito.

AT ang pangunahing may responsibilidad para pakapagsilbi ang siyensya para sa lahat ay ay ang estado.

Kaya lang, dito sa atin makikita mo na ang may kaya lamang ang halos nakakakuha ng lunas para sa kanilang karamdaman. Kahit sa simpleng lunas ng sakit ng ulo, o sakit na tiyan, sakit ng ngipin ay hindi na makakuha ang marami sa ating kababayan.

Kalimitan mahahanap nila ang lunas sa awa ng ibang tao. Sa awa ng charitable institution kagaya ng Philippine Charity Sweeptstake office (PCSO).

Pero hindi kaya ng PCSO tulungan ang lahat ng may sakit. Nakita niyo ba ang pila sa kanilang opisina. Hindi puwedeng sa awa tayo pumunta para malunasan ang ating mga sakit. Kailangan nasa plano at budget ng estado ang ikagagaling ng ating sakit.

Problema lang kasi sa lipunan natin masyado na tayong naging kumerysalisado at kahit ang siyensyang natuklasan ng tao ay ipinagkakait sa ating maliliit na mamamayan.

Nakakapanggigil lalu na kung mayroon kang kaibigan at kamag anak na humihingi ng tulong at alam mong limitado rin lang naman ang lalim ng iyon bulsa. Nakakapanggigil lalu na kung alam mong ang maraming pera ng ating estado ay napupunta sa bulsa ng mga nasa kapangyarihan.

Hindi bawal magkasakit, bahagi na iyan ng evolution. Kailangan lang nating labanan ito. Kailangan lang nating puwersahin ang ating estado na pagsilbihan ang nagkakasakit sa ating hanay (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Pangalan: Himaya

2008-01-30T19:51:00.000-08:00

Pangalan: Himaya
Ni Perry Calara
October 6, 2007

Nakapagbigay ka na ba ng pangalan?

Tayo lang ang hayop sa mundo na nakapagbibigay ng pangalan sa mga bagay na makikita dito.

Hindi lang sa mundong ito kundi pati na rin sa kalawakan. Ang ilang bagay ay napapangalanan sa pangalan ng ilang tao sa siyensya, katulad ng Galileo Moons sa Planetang Jupiter. Ito iyong mga buwan ng Jupiter na nakapagbigay ideya kay Galileo na salungat sa lumang paniniwala ng simbahan.

Mahalaga ang pangalan para magkaroon tayo ng reference sa bagay na tinutukoy. Mahalaga ito lalu na sa siyensya. Dapat nga magkaroon ng standard na pangalan para magkaintindihan ang mga taong siyensya. Iba-iba kasi ang ating dialects at languages.

Kaya naman nagkaroon ng mga scientific names sa plant at animal kingdom para magkaintindihan ang mga siyentista.

Ang isang emosyonal na pagbibigay naman ng pangalan ay ang pagbibigay nito sa ating mga anak. Kalimitan na sa ating mga pangalan ay nagsasalamin sa ating pagkabihag sa maka-kanluraning kaisipan. Ako nga, galing ang pangalan ko kay Perry Como, isang Amerikanong mang-aawit. Random check nga, tingnan na lang natin ang mga pangalan ng ating senador. Sino ba sa kanila ang may Pilipino-sounding name? Joker? Parang hindi.

Ito naman ang naging challenge sa akin nang ipinaglihi ang panganay. Ano dapat ang kanyang pangalan? Sabi namin ng aking kabiyak, na si My, dapat nakaugat ang pangalan sa kulturang Kayumanggi. Ok naman sa akin na makilala ng anak, kahit man lang sa pangalan at kulay ng balat na siya ay Pilipino. Sabi ko, kahit saan man siya mapadpad, alam niya, kahit man lang sa pangalan, na siya ay lahing kayumanggi.

Hinalungkat namin ni palangga ang Tagalog, Bicol, at Hiligaynon dictionary sa internet para maghanap ng pangalan. Tinanong din ang mga kaibigan, mga kapatid, at mga pinsan—bayanihan ang pagsasaliksik. AT napagtanto na kung babae, magiging pangalan niya ay Himaya, salitang Hiligaynon para sa Glory, Joy, o Luhualhati. Sa Masbate parang expression na blessing from heaven o bathala. Kung lalaki naman sabi ni pinsan Father Jing-Jing Gonzales at Yoly Diokno ng Bicol, HablonDawani, O Dawani. Bicol naman ito para sa Rainbow. Ibig sabihin ng Dawani anything na colourfully woven.

At ano ang nagwagi? Salamat sa siyensya at mayroon ng ultra-sound. Nalaman namin na babae ang magiging panganay. Kinagagalak naming pangalanan siyang HIMAYA. Himaya, marami na akong day-dreaming na nakasentro sa iyong pagkatao.

Himaya, alagaan ang pangalan. Sana naman ipagmalaki mo na ikaw ay galing sa bayang may sariling kultura at ipinagmamalaking kasaysayang pinanday ng luha at dugo ng iyong mga ninuno (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Broad Band Deal

2008-01-30T19:47:00.002-08:00

Broadband Deal
Ni Perry Calara
September 14, 2007

Nangangamoy, mabahoy among, ang National Broadband Network deal na pinirmahan ng Gobyernong Arroyo. Ka-kontrata nila ang ilang kapitalista sa Tsina. Nagkakahalaga ito ng US$330.

Nais ng broadband deal na ito na pagdugtungin electronically ang mga opisina ng Gobyerno. Bawat computer ng bawat opisina ng gobyerno ay makakapag communicate na sa isa’t-isa. Hi tech, ha!

Parang maganda pero kailangan ba ito ng gobyerno? Dala-dalawa na ang broadband structure dito sa Pilipinas. Mayroon ang Globe at PLDT broadband.

Unless gusto nating maging planned economy, dapat hinahayaan na ng gobyerno ang NBN sa mga kapitalistang Globe at PLDT. Isa pa, teknikaly, madaling maluma ang mga gamit sa electronics kaya baka mas ang private sector na lang ang dapat humawak dito. Nasa mala-kapitalistang lipunan nga tayo, e, bida dapat ang mga kapitalista.

Sige, sabihin na nating kailangan nga ang broadband, umaalingasaw an baho ng deal na ito. Mabaho pa ito kaysa sa Fertilizer scam na iniimbistigahan ng Senado. Si Erap parang phone snatcher lang sa isang jeepney terminal, kumpara sa laki ng tsismis na kickback sa broadband deal.

Kahit nga ang Ambasador ng Amerika sa Manila mukhang pinapayuhan ang gobyerno na maging transparent sa mga transaksyon pagkatapos lumabas ang baho ng Broadband deal na ito. Ganoon kabaho! Aabot sa Amerika?

At isipin ninyo ito, pagkatapos daw mapirmahan ang deal biglang nawala ang kontrata. Diyos ko porsanto! Kung matino ka ngang taxpayer, makaka-taga ka talaga ng miyembro ng cabinet. Magtago lang ng dokumento hindi pa nila magawa! Kayang kaya iyan ng isang High School student,a $@#!!.

Sa lahat ng batuhan ng putik lumilitaw ang pangalan ni COMELEC chairman Abalos? Di niya nga ma-computerize ang eleksyon natin gusto pa niyang maki alam sa pagkonek-konek ng mga computer ng iba pang ahensya ng gobyerno. Mapapaisip ka tuloy, mukhang totoo nga ang “hello garci scam, kung ganito ang kinasasangkutang kumunoy na mabahong isyu ng kanilang chairman.

Kung totoo nga ang tsismis na kickback, magkano ba ang kickback mo chairman? Kung may kick back ang NBN, ito ang tinatawag ng mga tibak (aktibista) na burukrata kapitalista: ang paggamit ng posisyon sa gobyerno na parang business. Teka, puwede kayang mag-kickback ang COMELEC chairman na walang kinalaman ang tao sa Malakanyang? Di ba si Arroyo pa ang witness sa pirmahan ng kontrata?

Gusto niyo pa bang magkonek-konek ang computer sa gobyerno? Oo, gusto nating maging high tech para mapagaan ang buhay, kaya lang hindi tayo nagiging high tech para yumaman ang ilang taong gobyerno (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

WikiPilipinas

2008-01-30T19:47:00.000-08:00

WikiPilipinas
By Perry M. Calara
(September 2, 2007)

Buhay na buhay ang copy left sa mga Pilipino.

Katulad ng wikipedia buhay ngayon sa internet ang WikiPilipinas. Ito ay libreng pinoy encyclopedia na buhay na buhay sa internet ngayon.

Makukuha ito sa website address na: http://www.wikipilipinas.org.

Bilang taga sunod sa prinsipyong copy left ang nilalaman nito ay maaaring kopyahin at ipamahagi basta lang ba ibibigay ang source, lagyan ng tamang credit o di kaya ay magpasalamat man lamang sa pinanggalingan ng impormasyon.

Ang kapangyarihan ng WikiPilipinas katulad ng wikipedia ay nasa taong bayan na nagbibigay ng kanilang nalalaman tungkol sa mundo. Pag-aari ito ng bayan.

Sinubukan kong mag-edit edit dito at magbahagi ng kaunting nalalaman. Ang paboritong pinupuntahan ay ang Bicol region at ang UP Student Catholic action. Sa mga Bicolano diyan, baka gusto ninyong palawigin ang impormasyon sa ating rehiyon. Samahan n'yo na ako.

Nag-uumpisa na rin akong makialam sa portal ng kasaysayan ng ating bayan. Binabantayan ko talaga ang mga katagang “Spain discovered the Philippines.” Kapag nakikita pinapalitan ko ng katagang “…Spain occupied the Philippines” o "Spain colonized….” Umiinit talaga ang teynga kung nakikita sa mga sulatin na nagsasabing nadiskubre tayo ng mga Europeans. Sino ba namang kasing anti-Pilipino nagpalaganap ng kaisipang iyan? Isang kalapastangan sa ating mga ninuno na libo-libong taon na na naririto sa atin bago dumating ang mga kolonisador. Kahit man lamang sa WikiPilipinas ay dapat mabago natin ang paglalapastangan sa ating mga ninuno.

Binabantayan ko ito lalu na sa pahina ng Bicol region na may history link. Kung pupunta kayo doon makikita ninyo ang aking mga kamay. ;) Sa pamamagitan ng Pagbabantay na ito nagigi akong parang publisher sa internet dahil sa aking mga contributions. Kayo rin, puwede kayong maging publisher sa internet.

Nag-umpisa ang WikiPilipinas noong Hunyo 2007. Sa umpisa mayroon lang itong mga 30,000 na articles. Umaabot na ito sa 36,654 nang binuksan ko ito nitong unang linggo ng Septiyembre.

Sa buong mundo ang ating 36,000 na articles sa WikiPilipinas ay wala pa sa top 40 sa pinaka maraming articles sa kani-kanilang Wiki. Talo pa tayo ng bansang Thailand at Malaysia na pawang mga kapit bahay natin.

Magpapatalo ba tayo? Maging copyleftist, ikuwento natin ang ating kuwento. WikiPilipinas, libre lang, at pag-aari ito ng taumbayan (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Kandidato laban sa ebolusyon

2008-01-06T05:52:00.000-08:00

Presidenteng laban sa ebolusyon
Ni Perry Calara

Nangangamba ang ilang siyentista sa Amerika na baka ma-elect sa pagka-presidente ang isang taong laban sa ebolusyon ni Charles Darwin.

Sa katatapos na caucus ng Republican party sa Iowa nanalo si Mike Huckabee. Isa siyang Baptist Minister--isang creationist.

Sinabi ni Huckabee sa isang debate noong Mayo 2007 na hindi siya naniniwala sa ebolusyon. Susmaryosep!

Magkakaroon ng tunggalian ang kanyang pananaw sa pananaw ng mga materyalistang mga siyentista. Mahirap para sa mga siyentista na itapon na lang ang teoryang ebolusyon. ‘Yung lohika kung papaano natin naiintindihan ang ubo, sipon, at sakit ay siya ring lohika sa paghahanap kung totoo nga ang Darwinian theory.

Ang lohika kung bakit may global warming ay siya ring lohika kung bakit sikat ang evolution sa ating biology class. Iyong lohika kung papaano natuklasan na umiikot ang mundo sa araw ay siya ring lohika kung bakit makatotohanan ang ebolusyon.

Nakakatakot kapag naging presidente sa Amerika si Huckabee. Baka bumalik tayo, lalu na ang Amerika, sa Dark ages. Ito iyong panahon na naniniwala ang mga idealista na ang mundo ay sentro ng lahat na nasa kalawakan.

Nakakatakot iyang mga idealistang pananaw na iyan. Ang lohika ng mga ito ang dahilan kung bakit namatay ang libo-libong tao noong panahon ng inquisition.

Ang lohika rin ng mga idealista ang isa sa mga dinahilan kung bakit sinakop ng Amerika ang Pilipinas. Natatandaan pa ba ninyo si Presidente William McKinley? Sa pagdeklara niya na sakupin ang Pilipinas sinabi niyang nanaginip daw siya at sinabihan ng diyos na sakupin ang Pilipinas. Diyos ko po!

Kung ganyan ang idealistang pamamalakad, baka kung ano-ano na lang na dahilan ang imbentohin para lang makasakop ng bansa ang Amerika. Mas lalung nakakatakot dahil hawak ng presidente ng Amerika ang maraming nuclear warhead.

Buti na lang opening round pa lang ang pagkapanalo ni Huckabee sa Iowa. Ipinagdarasal ko na huwag naman po sana siyang manalo.

Sana naman mas manaig pa rin ang syentipikong kaalaman ng mga ordinaryong mamamayang sa bansang iyon. Sa isang survey noong isang taon 53% ng mga Amerikano ay naniniwala na ang tao ay naging tao sa pamamagitan ng isang napakahabang panahon, milyong-milyong taon. Ito rin ang sinasabi ng ebolusyon.

Sa ating naniniwala sa ebolusyon at sa lohika ng siyensya na nagpapatatag sa katotohanang nalalaman natin sa bawat araw, mayroon tayong obligasyong ipaglaban ang katotohanan iyan. At ang sandatang gagamitin natin ay ang lohika rin ng ating siyensya (para sa inyong kumentaryo, ilagay lang sa: http://pinoygazette.blogspot.com/ ).

Yahoo!, Chu-cho

2007-12-12T06:23:00.000-08:00

Yahoo!, Chu-cho
Ni Perry Calara

“Isinumbong” ng Yahoo! ang dalawang instik sa gobyerno ng Tsina nang ang huli ay humingi ng identifying information ng dalawang ito.

Si Shi Tao, ay naglagay ng ilang impormasyon sa kanilang lipunan sa site ng Yahoo!. Naipost niya ang ilang impormasyon tungkol sa pro-“democracy” movement sa Tsina. Siya ay inakusahan ng pamahalaan repormistang komunistang pamahalaan ng Tsina na namamahagi ng sekreto ng estado.

Ang resulta? Nakulong si Shi Tao.

Ang Sabi na lang ng Yahoo! sa mga magulang ni Shi Tao, “I am sorry.“ Aba! parang narinig ko na iyan, ah.

Hindi lang ito ginawa ng Yahoo! kay Shi Tao. Nagawa na nila ang pag Chu-cho sa estado sa kaso naman ni Wang Xiaoning, isang pro-democracy advocate. Ibinigay din ng Yahoo! ang identifying information ni Wang. Ano ang resulta? Katulad ni Shi Tao kulong din si Wang--10 taong pagkakulong. Wow, sa pagpopost sa internet? Sa mga sinusulat natin baka hindi lang 10 taon tayo ikukulong kung nagkataong repormistang komunistang Tsina ang ating bansa.

Nakanggigigil dahil tinulungan ng kumpanya ng Yahoo! ang isang estado na mawalan ng karapatan ng “free speech” si Shi Tao at Wang Xiaoning. Sa isang demokrasya, mahalagang-mahalaga ang karapatan ng “free speech.” Nagpapakita ang pangyayaring ito na may mga kumpanya na gagawin ang ilang anti-mamamayan para lang kumita.

Magising tayo sa katotohanang mayroong nag didiyos-diyosan, katulad ng Yahoo, na maaari ring gawin sa atin ang ginawa sa dalawang instik.

Nakakatakot ang pangyayaring ito. Isang mensahe nito sa ating mamamayang na mag-iingat sa kung ano-anong ipinopost natin sa internet.

Mas lalung mag-iingat tayo lalu pa at medyo desperado ang mga elite na namamahala sa ating lipunan. Gagawin at gagawin ang ano mang bagay para lang maisalba ang sarili. Walang sinasanto ang asong na-uulol. Dagdag pa dito, mas marami pang sakit na ulo ang nasa malakanyang sa dumarami niyang kalaban. Higit sa lahat marunong ding magbigkas ng, “I am sorry” ang ginang na nasa Malakanyang.

Tinatanggap ko na na baka nga mangyayari na ang “paniniktik” sa atin pagkatapos kong ipost ang kolum na ito sa internet sa mga site na ito: http://pilipinoka.blogspot.com/ at sa http://pinoygazette.blogspot.com/. O well, hayaan mo na sila. Kayo, kung gusto ninyong mag komento sa artikulong ito pasok na sa URL na nabanggit. Baka gusto ninyong gawing protesta ang mangpatiktik comment ka lang sa kolum na ito.

Hayaan ninyo hindi Yahoo ang blogspot, pag-aari ito ng Google.

Lolo Panong, Paalam

2007-10-29T00:47:00.000-07:00

Lolo Panong, Paalam.
Ni Perry Calara (August 2007)
Pinoy Gazette

Inilibing namin si Lolo Panong noong August 1, 2007 sa Naga City. 94 taong gulang siya. Full life, sabi ng marami naming kamag-anak.

Nang pumatak ang kaunting luha ng langit noong araw na iyon, naalala ko lang ulit na susog sa batas ng kalikasan, lahat ng bagay ay maglalaho. Lahat ng tao ay mamamatay. Sabi nga sa pangalawang batas ng thermodynamics: “All things go into disorder.”

Walang nakaliligtas sa batas na iyan. Kahit ang makamundong katawan ni Jesus at lahat ng materyal na bagay ay pumailalim sa batas na iyan.

Ang tanging magagawa na lang natin ay mabuhay ng “full life.” Pa-bagalin ang Pangalawang batas ng thermodynamics. Pa-bagalin ang, “going into disorder.”

Problema lang sa pagpapabagal ay nakabatay sa pang-ekonomiya at materyal na kinalalagyan ng isang tao.

Dito sa ating bansa, kung sino ang mayayaman ay siyang may kapangyarihang at malaking pagkakataon mapalawig ang buhay.

Sino ba naman ang makahahagilap ng mga mamahaling gamot? Sino ang makakapasok sa mga mamahaling ospital na medyo kumpleto sa gamit? E, ‘di mga mayayaman lamang lalu na iyong nasa kapangyarihan.

Nasaan ang estado sa problema natin sa kalusugan? Halos kakarampot ang pagbibigay halaga ng estado sa kalusugan kumpara sa ibang bagay katulad sa kanilang digmang isinusulong. Tingnan niyo na lang ang ating budget. Para naman sa ating mga pangangailangan, mas madali pang makapasok ang mga corrupt sa gobyerno sa butas ng karayom kaysa maipasa sa kongreso ang cheap medicine bill.

Kaya si lolo ay halos PhP10,000 ang ginagastos bawat araw sa Intensive Care Unit (ICU) sa kanyang mga huling araw. Tinipid pa namin iyan. Kinakain kami ng gastusin ng buhay. Kahit papaano nagdudulot na ito ng tension sa relasyon ng kanyang mga anak.

Palagay ko nga si lolo na ang nag-desisyon na iwan kaming mapayapa para hindi na rin maghirap ang pamilya. Lumuha siya at ilang oras pa ay namaalam na sa mundong tinawag niyang tahanan sa 94 na taon.

Pinagdarasal ko sa ating mga bathala na sa susunod, sana ang Pangalawang batas ng thermodynamics ay lalung tumutok sa mga taong gobyernong ginagawang business ang posisyon kaysa magsilbi sa mga mamamayang nagkakasakit. Sana naman po padalhan ninyo ng maraming kidlat ang mga gahaman na nasa kapangyarihan!

Lolo, mami-miss ka namin. Kumusta na lang kay lola. (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Sex: rated xy

2007-10-29T00:40:00.001-07:00

Sex: rated xy
Perry M. Calara (July 2007)

Aha! Akala ninyo sex actions ang tatalakayin ko, ano? Hindi.

Talalakayin natin kung papaano pinipili ng batas ng kalikasan ang sex o kasarian ng tao batay sa kanyang chromosome.

E, nagbubuntis kasi si misis at kung ano anong pregnancy reading materials na naman ang tinatalakay namin. Napunta naman sa usapan ng sex ng baby namin ng usapan. Ganoon talaga, kapag mayroon kang bago (katulad ng cellphone) kailangan mong magbasa ng manual. J

Sabi ni Misis, “ang lalaki pala ang nagdedetermine ng sex ng baby.“ Sagot ko lang, “ang kasarian ng tao ay sinasabi ng kung anong uri ng sex chromosome ang pinag-isa pagkatapos magtagpo ang sperm ng lalaki at egg cell ng babae.

Nabuksan ang talakayin pagkatapos basahin ni misis ang isang ten year old na libro sa pregnancy . Pakiramdam ko parang gusto kong magbukas ng wikipedia, baka mali ang pagkakalahad ng 10 year old na manual.

Ang chromosome ay ang nilalagakan ng ating mga DNA. Ibig sabihin, nasa chromosome ang lahat ng program kung ano ang magiging itsura ng isang tao o hayop. Kung ikaw ay magiging Asian, pango, kulot ang buhok ay sinasabi ng ating chromosome. Sinasabi niya pati na ang sex ng baby.

So ano ang magiging sex ng tao? ganito iyan! Lahat ng babae ay nagdadala ng xx chromosome. Ang lalaki naman ay nagdadala ng xy chromosome.

Kapag nagtalik ang babe at lalaki at nagtagpo ang isang x chromosome mula sa sperm cell ng lalaki at isang x chromosome ng egg cell ng babae magkakaroon tayo ng xx sex chromosome at ang magiging baby ay babae. Kapag nagtagpo naman ang y chromosome mula sa isang sperm cell at x chromosome mula sa egg cell, tiyak na lalaki iyon.

‘Di pa yata natutuklasan kung ano ang dynamismo kung ang kasarian ay nasa gitna ng kasariang babae at lalaki.

Bakit isang x o y chromosome lang mula sa nanay at tatay? Hindi marunong mandaya ang mga chromosome— unless may mutation or error. Kalahati lang talaga manggagaling sa babae at kalahati manggagaling sa lalaki. Walang Commission on Election (COMELEC) sa hatian na ito. Kung may COMELEC, mawewengwang ang ating mga chromosome. Hindi ko alam kung ano ang magiging mga itsura natin.

Ganyan kung papaano nagiging lalaki o babae ang isang tao. Sa susunod, kung hindi masesensor, ikukwento ko ng buong-buo ang mga nangyari ilang oras bago nagtagpo ang mga chromosome. Ano ang ginagawa ng mga nanay at tatay nito, aba! next time na lang ubos na ang space. hehehehe (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Doctor Rocker ng Queen

2007-10-29T00:38:00.000-07:00

Doctor Rocker ng Queen
By perry Calara (July 2007)

Naalala niyo pa ang rock band na Queen?

British group, ‘Yung lead singer ay si Freddie mercury at ang lead guitarist ay si Brian May?

Trip na trip ko iyang Rock group na iyan. Intellectual kasi ang dating. Kilig na kilig pa ako kapag tinutugtog nila ang kantang, “love of my life.” Naaalala ko, sa aking bagets na isip, ang mga trip na “chicks” kapag tinutugtog ang kantang iyan.

Hindi lang intellectual ang dating ng Queen, intellectual talaga dahil na rin siguro kay Brian May. Nag-dodoktor siya noong mga 1970s sa Astrophysics nang binuo nila ni Freddie Mercury at Roger Taylor ang Queen. Mukhang college graduate naman silang lahat kaya sabi ko intellectual ang grupo na ito. Versatile sila: soft rock, to classic rock to maingay na rock.

Hit song nila ang mga kantang “Bohemian Rapsody,” “We will rock you,” at “We are the Champion” na tinutugtog sa mga sports events katulad sa championship ng UAAP.

Naging sikat ang Queen kaya napilitang huminto si May sa kanyang Doctoral. Namatay si Freddie sa sakit na AIDS at natibag ang grupo. Nagrecording si May ng ilang solo albums katulad ng "Another World" noong 1998.

Noong 2006 co-writer si May ng librong “Bang! The complete history of the Universe.” Dahil sa pagmamahal sa siyensya, tatapusin na ni May ang kanyang Doctoral ngayong taon. Ang dissertation niya ay: "Radial Velocities in the Zodiacal Dust Cloud," na ide-defend niya sa Imperial College London.

Hanep di ba? Rocker ka na Doctor ka pa. Di lang rocker, rocker na kilala sa mundo. Kahilera nila ang U2. At hindi lang doctor doctoran. Doctor ng Astrophysics iyan, doctor ng mga buwan at bituin. Sana nga ganoon din ang mga rocker sa Pilipinas. Hindi lang mukhang intellectual, dapat intellectual; Hindi lang dapat sila magmukhang di goli at naiiba, dapat intellectual na naiiba at parang di goli pa rin. J Unique di ba? Mahirap gayahin ang intellectual na nagmumukhang di goli lalu na iyong mga long hair.

Tatlumpong taong pagkatapos niyang huminto, bumalik siya sa pagdo-doctor sa edad na 60. Sabi ni May, "It was unfinished business. I didn't want an honorary Ph.D. I wanted the real thing that I worked for." Ganyan! Iyan ang Rocker! Tunay at Palaban (dapat ding para sa bayan).

Ang aral sa akin sa buhay ni Brian May, tapusin ang dissertation kahit papaano-- Laban lang ng laban, Rock n Roll lang ng rock an roll.

At sa mga rocker ng Pilipinas, Katulad ni May, marami rin siguro kayong ideya na makukuha sa pagtingin sa mga buwan, bituin, at siyentipikong pamamaraan para sa inyong rock and roll (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Supply & Demand

2007-10-29T00:34:00.000-07:00

Supply & Demand
Ni Perry Calara (June 2007)

Isang konsepto ang Supply & Demand sa pag-aaral sa ekonomiya. Alam ito ng maraming kapitalista ng lipunan.

Pinag-aaralan na ito sa High School. Ito iyong maraming graphs. Ginagamit din ang prinsipyong ito sa pagpapaliwanag ng ilang mga bagay-bagay sa ating kapaligiran. Naalala ko lang naman ang prinsipyong ito noong magkaroon ng fish kill sa Pangasinan.

Sa tingin ko gumana na naman ang mala-kapitalistang kaisipan ng mga local entrepreneur sa Pangasinan para sana makakuha ng maximum na kita mula sa kanilang kapaligiran. Ito talaga ang prinsipyo na kapitalismo. Hindi na tinitingnan ang equilibrium ng Supply at Demand. Matira ang matibay.

Ayun, nagreklamo na ang kapaligiran at pinatay ang kanilang mga bangus.

Ano ang equilibrium sa supply and demand principle? Ito iyong pagka-pantay ng Supply at Demand. Walang labis walang kulang. Ito iyong dapat nagiging objective natin para walang masyadong sayang sa ating produksyon at lipunan. Ang Equilibrium na ito ang hinahanap natin para sa sustainable development.

Sa ekonomiya, heto ang mangyayari kung walang equilibrium o pagkapantay-pantay ng Supply at Demand. Kung masyadong kakaunti ang supply mataas ang demand tataas ang presyo ng produkto. Kawawa naman ang mga mamimili. Kung masyadong kakaunti ang demand mataas ang supply bagsak ang presyo, maraming sayang kawawa naman ang mga producers.

Sa punto ng mga bangus na nangamatay sa Pangasinan heto naman ang supply and demand ng mga bagay-bagay. Masyadong marami na ang mga bangus, kasi gusto nga ng mga producers ay maraming produksyon. Pero, dahil marami na talaga ang isda sa kanilang mga fish pen, marami ang kanilang demand para sa oxygen na nakukuha nila sa tubig. Kinulang na nga po sa oxygen sabi ng mga eksperto. Ang lebel ng oxygen ng magkaroon ng fish kill ay halos 0.1 parts per million (ppm). Ang dapat ay 4ppm. Kakaunti ang supply ng oxygen pero maraming demand nito dahil maraming isda. Resulta! masyadong lumayo sa equilibrium ng demand and supply ng oxygen kaya nagkaroon ng fish kill.

Sa pagmuni-muni ko sa mga prinsipyo ng supply and demand, nai-isip ko rin ang supply and demand ng pasensya at galit ng ating lipunan. Iyong dalawang people power ay dalawang punto sa ating kasaysayan na masyado tayong lumayo sa equilibrium ng pasensya. Masyado tayong nalunod sa katiwalian kaya naubos ang supply ng ating pasensya dumami ang demand ng mga tao sa galit.

Sa mga dayaan sa eleksyon, hello Garci scandal, fertilizer scam, walang katapusang korapsyon, political killings maubos kayang muli ang ating pasensya at tumaas ang ating galit para magkaroon ng isa pang people power (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com)?

Saranggola vs. Helicopter

2007-10-29T00:28:00.000-07:00

Saranggola vs helicopter
Ni Perry Calara (June 2007)

Backhawk, Apache, and Huey!? Mga scientifically advance war machine ng ating panahon ang mga ito maliban siguro ang Huey kung titingnan natin ang helicopter ng ating sandatahang pandigma.

Ngayong taon napabalita na ang isa (o dalawa?) sa mga helicopter natin ay napabagsak ng isang saranggola. Sa panahon ng mga smart bombs, at mga sasakyang himpapawid na hindi na nakikita ng radar, ‘di mo aakalain na ang mga Huey natin ay mapapabagsak ng isang saranggola.

At least sa pelikulang “Blackhawk down,” baril at mini-missile (rocket propelled grenade (RPG), kung hindi ako nagkakamali) ang nakapabagsak sa helicopter. Dito laruan ng bata ang nakakapabagsak sa ating helicopter.

At gusto ng presidente na pabagskin ang kanyang mga kalaban sa dalawang taon! Aba! Malaki ang kanyang ambisyon. Hindi ito eleksyon na puwedeng dayain ng mga nakaupo. Ang pagpapabagsak sa mga kalabang malalim ang mga ideolohiyang mga paniniwala ay hindi maidadaan sa mga teknolohiyang pang-digma na napapabagsak lamang ng saranggola.

Hindi ko alam kung sino ang nakakaawa, ang level ng ating siyensya at teknolohiya o ang mayabang mong presidente. TRAPO (Trad Pol) kasi, nasanay sa pangakong napapako.

Parang naipangako na ng mga pulitiko natin na aangat ang lebel ng ating mga teknolohiyang pandigma kapag pumayag tayo sa Visiting Forces Agreement (VFA). Magkakaroon daw ng modernisasyon sa ating sandatahang lakas. Gagaling daw ang ating mga mandirigma. Hanggang ngayon, ang nakuha lang natin sa mga kasunduan ay ang ma-emosyonal na rape case ni Daniel Smith at mga helicopter na pinababagsak ng saranggola.

Heto pa, pumirma na naman ang magaling mong presidente sa Status Forces Agreement (SOFA) kasama ang bansang Australia. Katulad ng VFA, nais malipol ng mga Australiano ang mga terrorista. Parang aswang di natin alam ang itsura ng teroristang sinasabi ng big boss ng Australia katsokaran ni Georgie “war-freak” Bush.

Matagal na nating sinasabi na ang pag-unlad ng ating siyensya at gamit pandigma ay uunlad lamang kung ang programa dito ay susuportahan ng sambayanan. Alam ng mamamayan kung anong lebel ng siyensya at gamit pandigma ang nararapat sa atin. Hindi kung ano ang sinasabi ng VFA o SOFA.

Kung nais talagang malipol ng pamahalaan ang mga aswang sa lipunan, magtiwala siya sa lakas ng mamamayan. Mga mamamayan at hindi mga bagay o helicopter na napababagsak ng saranggola ang mapagpasya. Ngayon, kung ang tingin saiyo ng mamamayan ay peke kang presidente, ay! Sasandigan mo nga ang iyong VFA at iyong SOFA habang tinitingnan mo ang iyong mga Huey na pinababagsak ng mga saranggola ng mga bata (para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

YouTube at Clipser adik

2007-10-29T00:26:00.000-07:00

YouTube at Clipser adik
Ni Perry M. Calara (May 2007)

Adik na akik ngayon ang inyong abang lingkod sa YouTube at Clipser.

Ito iyong mga internet site na puwede mong mai-broadcast ang inyong sarili, sabi ng YouTube. Puwede mong mai-share ang iyong buhay, sabi naman ng Clipser.

Nag-a-upload ako ng mga video sa dalawang site na ito. Marami na rin ang na-upload lalu na tungkol sa mga lugar, tao, o mga pangyayari (katulad ng fiesta) mula sa atin inang bayan.

Marami akong video ng bird’s eyeview ng mga lugar lugar dahil isa sa pinag “tri-tripan” ko ay kumuha ng videos (in avi format) habang naka-sakay sa eroplano kapag may provincial trips. Alam n’yo na kung bakit window seat ako parati. Sinusubukan kong i-upload ang mga videos na ito sa YouTube at Clipser. Halos fifty short videos na ang nailagay sa YouTube, at kalahati ng bilang na iyan sa Clipser.

Kaya, mayroon akong video ng Naujan lake sa mindoro, taal lake sa Batangas, at Laguna lake sa Laguna. Mayroon din akong video ng Mayon Volcano, Mt Isarog, at tuktok ng Mount Banahaw. May kuha rin ako ng mga isla-isla mula sa himpapawid: Masbate, bohol, Negros, Panay, Marapipi, Malapascua, Verde, etc etc etc .

Mayroon din akong mga political videos katulad ng kuha sa solidarity meeting with Satur Ocampo nang makulong siya ng mga isang buwan. At, nag-upload rin ng anti-chacha rally video na ginanap sa Luneta noong December 2006.

Baka trip ninyong makita ang isla ng Burias, Ticao at Boracay mula sa himpapawid at kung ano ang itsura ng inyong abang lingkod, pasok lang kayo sa aking YouTube. Search n’yo lang ang pmcalara kapag nasa YouTube site na kayo. Itong pmcalara rin ang maaari ninyong i-search sa clipser site.

Nauna ako sa YouTube kaya medyo marami na ang na-upload. Sa Clipser naman, e, hindi na sana ako magbubukas ng account kaya lang mayroon itong motivation na magbibigay ng clipser dollar (parang virtual money) na ibinibigay sa mga nag-a-upload. Maaari itong maging tunay na dolyar kung sakaling maibenta ang clipser site. Hindi ko lang alam kung ano ang equivalent ng clipser dollar sa tunay na dolyar. Kaya, kung kayo ay magbubukas ng clipser account, paki lagay naman ang pmcalara bilang iyong rekruter. Mabibigyan kasi ng bonus clipser dollar ang mga rekruter.

Naka-link din sa pmcalara site ko ang ilang mga progresibong site katulad ng sa bayan muna at kabataan partylist site.

Sa YouTube, para makita ang mga videos na i-a-upload ko sa hinaharap, subscribe lang kayo sa pmcalara site. Puwede kayong mag-bigay ng comment sa aking mga videos. Comment naman kayo, please. Plus, i-rate na rin ninyo ang mga videos dito.

Sana mag-enjoy kayo sa mga videos, at sana lalu niyo pang magustohan at ‘di makalimutan ang ating inang bayan (sa comments, paki padala lang sa pmcalara@hotmail.com).

sarbeys

2007-10-29T00:24:00.000-07:00

Sarbeys
Ni Perry Calara (May 2007)

Malapit sa katotohanan ang pre-elections sarbeys kung sinunod nito ang scientific method.

Science na rin naman kasi ang pagkukuha ng survey. Ang isa sa mga susi dito ay ang pagkuha ng mga samples. Random sample. Sample ng kabuuang population or universe, sabi nga ng mga statisticians. Dapat may sinusunod na metolohiya sa random sampling, dahil kung hindi papalpak ang sarbey.

Sabi ng mga natatalo sa pre-election sarbeys, e, 1800 (sa Pulse Asia) o 1200 (sa SWS) lang na tao iyan. Bakit naman iyan makatotohanan? Hindi niya mai-intindihan kasi hindi niya alam ang metolohiya ng sampling. Ang ibang kandidato tinira kung sino ang gumawa ng survey at hindi ang metolohiya ng survey. Sa deba-te, ito ang tinatawag na fallacy of Ad Hominem.

Sa huling sarbey ng Philippine Daily Inquirer-Social Weather Station (PDI-SWS) ang limang mga nangunguna sa senatoriables ay sina: Legarda, Villar, Escudero, Pangilinan, Lacson. Sa huling Pulse Asia sarbey naman ang nangunguna ay sina: Legarda, Escudero, Villar, Lacson at Pangilinan. Sa Party list naman, lumalabas sa dalawang sarbeys na ang BAYAN MUNA ang mangunguna sa partylist.

Kung magko-kros tsek ka ng datus, mukhang pare-parehong pangalang ang lumalabas sa kanilang top five na mga senatoriables. Sa kros-tseking na ito mukhang makikita na malapit sa katotohanan ang sinasabi ng dalawang sarbeys. Mukhang scientific naman ang kondukto ng kanilang mga research.

Batay sa mga survey na ito, pupusta na ako na ang limang ito ay mananalo sa pagka-senador. Pupusta na rin ako na ang BAYAN MUNA, kahit pa pinapatay, kahit pa sinisiraan ng mga nakaluklok, ay mananalo kung hindi man number one partylist sa nakaraang eleksyon.

Ngunit, ang talagang maghuhusga kung malapit sa katotohanan ang mga sarbeys ay ang resulta mismo ng eleksyon.

Habang sinusulat ang artikulong ito hindi pa tapos ang bilangan. Pero sa mga exit polls, na isang uri rin ng sarbey, katulad ng DZRH supercount, nagsasabi rin kung tama o mali ang mga sarbey bago pa ang eleksyon. Lumalabas sa exit polls ng DZRH na ang mukhang hindi papasok din sina Legarda, Escudero, Villar, Lacson, at pangilinan.

Ang sorpresa sa akin sa mga exit polls ay si Trillanes. Sa mga pre-eleksyon sarbey, wala siya sa magic 12. Pang 18th siya sa Pulse Asia; pang 16th naman siya sa PDI-SWS pre-elections surveys. Pero Lumalabas na halos pang walo siya sa early results ng DZRH exit polls. Sa statistics, puwede na siguro itong tawagan na outlier or error—mga hindi inaasahan ng mga pre-election surveys.

Sa mga nagnanais pumasok sa pulitika, baka puwedeng gawing sandata ang pagiging siyentipikong makabayan (sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com)!

Ochie Baes: Siyentista ng Bayan

2007-10-29T00:01:00.000-07:00

Ochie Baes: Siyentista ng Bayan
Ni Perry Calara (Januay 2007)

Bago pa man nagpaalam ang 2006, namaalam na si Ochie Baes noong December 21, 2006 sa National Kidney Institute.

Si Ochie ay naging siyentista ng bayan hanggang sa huling hininga. Habang nag-aaral ng kursong chemistry sa Pamantasan ng Pilipinas (Los Baños), pinagaralan niya hindi lang ang elemento ng mga bagay kundi ang elemento at mga relasyon ng mga elementong ito ng lipunan. Isa siyang siyentistang nais mapabuti ang lipunan para sa nakararami.

Pagkatapos maka-graduate, nagturo din siya sa Pamantasan ng Pilipinas. Nang idineklara ni Marcos (sa basbas ng dayuhang amo) ang Batas Militar noong 1972, iniwanan ni Ochie ang pagtuturo upang tumungo sa “bundok.“ Minabuti pa niyang mag-organisa laban sa diktador kaysa maiwan ng kasaysayan sa loob ng paaralan. Subalit, di nagtagal, nahuli rin siya.

Habang nasa kulungan, ginawa naman ni Ochie at mga kapwa detenido na isang pagawaan ng musikang militante at palaban ang kanilang kulungan. Marami sa kanilang komposisyon ay kinakanta pa sa mga pulong ng bayan.

Pagkalabas niya ng kulungan pumunta siya sa Amerika. Doon niya tinapos ang kanyang doctoral. Habang nasa Amerika, tumulong din siya sa pag-oorganisa ng mga Pilipinong lumalaban sa diktadura.

Tumungo din siya sa Japan upang magturo sa isang pamantasan. Kumuha rin siya doon ng mga suporta para sa pakikibaka sa Pilipinas laban sa mga mapagsamantala.

Nang bumalik sa Pilipinas galing Japan, isa siya sa mga nag-organisa ng AGHAM (Advocates of Science and Technology for the People). Instrumental si Ochi sa AGHAM upang buuin ang kanilang limang larangan na maaaring makapaglingkod ang siyensya at teknolohiya sa bayan. Ito ay: 1. sa environment, 2. public utilities, 3. food security and self-sufficiency, 4. scientific and mass culture, and 5. national industrialization.

Dala-dala ni Ochie ang makatao, makabayan, at siyentistang pananaw sa pagpapaliwanag sa issue ng toxic waste sa Clarke Air Base, Marinduque mining spill, sa Rapu-rapu commission, at sa Guimaras oil spill. Parati, ang kabuhayan at kapakanan ng taumbayan ang nasa gitna ng kanyang paliwanag. Mahalaga ito sa taumbayan dahil pinapalabo ang issue ng mga taong may kagagawan sa pagsasamantala sa kapaligiran.

Malinaw kay Ochie, siyentista ng bayan, na ang siyensya ay dapat kumikiling sa katotohanan. Malinaw sa kanya na ang siyensya ay dapat nagsisilbi sa nakararami at hindi pag-aari ng iilan.

Paalam Ochi, magsisilbing ilaw ang buhay mo sa mga siyentistang sumusunod sa iyong yapak. Paalam, siyentista ng bayan (para sa reaksyon sa kolum na ito, ipadala lang po sa: pmcalara@hotmail.com).

Hula Brouhaha

2007-10-28T23:56:00.001-07:00

Hula brouhaha
Ni Perry Calara (kaiba news and features) (January 2007)

Pumasok na nga ang 2007.

Salamat naman at narito pa rin tayo. Marami kasing nag-akala na hindi na natin makikita ang 2007, dahil sa kahirapan at maruming pulitika.

Nang pumasok ang 2007, as usual, narinig na naman natin ang mga idealistang mga tao. Mga taong kulang ang siyentipikong pananaw. Narinig natin ang kanilang mga hula at mga pang-show biz na opinion para sa taong ito.

Isa sa mga cheap na hula sa 2007 ay mayroon daw grabeng sakit ngayong taon. Ay naku! sino ba ang hindi makakahula nito. Pumunta lang sila sa Department of Health malalaman nila sa trend na mayroon ngang sakit sa 2007. Depende na lang sa “press release” ng mga pulitiko kung grabe nga o hindi ang mga darating na sakit sa 2007. Depende ang pagka-grabe kung sino ang nag-interpret ng balita.

Kahit sino makakapagsabi na darating ang mga sakit na iyan. Tingnan mo lang ang statistical data at kalagayan ng panahon sa 2007 malalaman mo na kung saan possibleng magkaroon ng out break o maraming kaso ng Dengue sa 2007. Hindi mo kailangang maging manghuhula para masabi iyan.

Narinig niyo na ang malimit na hula na may sikat na artistang magpapakasal o mabubuntis? Diyos ko naman! relatibong sikat naman ang mga artista. At natural naman na may nag-aasawa at nabubuntis taon taon artista man o hindi.

Huwag na kasi kayong magpapaniwala sa mga idealistang mga tao. Nakukuha lang kayo ng mga iyan sa mga colourful na costume at out-of-this-world na mga props. Ang iba diyan magaling lang gumawa ng script. Kung magaling nga ang mga manghula na ginagawang hanap-buhay ang panghuhula, di ang yayaman na ng mga iyan—kasing yaman ni Henry Sy o Lucio Tan.

Lahat naman tayo may kakayanang makita ang ilang mangyayari sa hinaharap, maging malapit lang tayo sa lohika at ilang siyentipikong pamamaraan. Halimbawa, alam natin na magkakaroon ng bagyo next year kasi halos 19 o 20 bagyo ang dumadaan sa atin; Alam din natin, at least 99%, na magkakaroon na ng eleksyon next year, kasi iyan ang nakalagay sa ating konstitusyon--unless, paikutin na naman tayo ni GMA at kanyang mga super sipsip friends.

The lesson of the story? Huwag masyadong magpapaniwala sa mga manghuhula. Huwag magpadala sa kanilang mga matatamis na dila; Huwag magpadala sa kanilang bolang kristal, nabibili ang mga iyan sa mga glass maker.

Ang kanilang hula ay kasing asim rin ng ating mga hula, mas may asim pa nga kung minsan dahil gumagamit tayo ng ilang siyentipikong pamamaraan (para sa reaksyon sa kolumn na ito, ipadala lang po sa: pmcalara@hotmail.com).

Repleksyon noong Holy Week

2007-10-28T23:56:00.000-07:00

Repleksyon noong Holy Week
Ni Perry Calara (April 2007)

Dalawang bagay ang napansin kong kuwento noong nakaraan holy week.

Isa na dito ang balitang hindi naman bawal ang maligo sa Biyernes Santo sabi ng taga-pagsalita ng Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP). Oo nga naman, bakit bawal. Kahit Biyernes Santo bumabaho ang tao kun di maliligo.

Mukhang sa luma, idealistang, at pyudal na paniniwala sinasabing magkakabutlig daw ang taong maliligo pagkalipas ng alas tres ng Biyernes santo hanggang bago mag-Easter Sunday. Ano naman ang koneksyon sa paliligo ng tao sa Biyernes santo at pagkakaroon ng butlig? Bali-baliktarin man ang spelling ng siyentific method hindi talaga makakakita ng konek.

Kung titingnan din kasi natin ang kasaysayan, mukhang malaki rin ang bahagi ng simbahan sa ganitong mga idealista at di nakabatay sa material na mga paniniwala. “Pinagkakitaan” din kasi nila ang ganitong mga paniniwala—Ito rin nga ang daan para masakop nila ang Pilipinas.

Pangalawang kuwento ay ang naka-post sa Yahoo website na ang ilang bahagi ng labi ni Joan of Arc na tago-tago ng isang grupo sa simbahan ay hindi sa kanya. Iyong naiwang labi ay hindi galing sa lugar kung saan namatay si Joan of Arc. Sabi ng mga researcher na ang tago-tagong bahagi ng labi ni Joan of Arc ay mukhang galing sa isang Egyptian mummy.

Iyon kasi ang problema sa idealistang pananaw, may konklusyon na agad bago ang ebidensya. Maraming ganitong kuwento sa simbahan, lalu na noong kapanahunan ng medieval at dark ages.

Ngayon mayroon ng Carbon dating. Malalaman kung ang ebidensya na pinaniniwalaang galing kay Joan of Arc ay tutugma sa pinaniniwalaang panahon ng kamatayan ni Joan of Arc. Ano ang sabi ng siyensya sa ebidenysang ito: peke, hindi kay Joan of Arc ang mga bagay-bagay na hawak-hawak ng isang grupo sa simbahan.

Baka naman, baka lang, gumawa sila ng pekeng ebidensya para mapadali ang pagiging santo ni Joan of Arc na iginawad sa kanya noong 1920. Kung saka-sakaling gumawa sila ng pekeng ebidensya, ano naman kaya ang nakuha nila sa pagbigay ng Roma sa pagiging santo ni Joan of Arc?

Oo, alam naman natin na namatay si Jesus sa Biyernes Santo. Inaalala natin ito bilang respeto sa kasaysayan at sa pinaniniwalaan nating anak na diyos. Pero kung gagawan natin ng kung ano-anong kuwento ang kanyang pagkamatay, maaaring kuwentong kutsero lang iyon hanggang mapatunayan ng ating siyensya o buhay kuwento dahil sa iyong pananampalataya.

Oo, alam naman natin na isang dakilang tao si Joan of Arc lalu na sa mga Prances. Pero, kung gagawan natin ng mga pekeng ebidensya para lang mapadali ang kanyang pagkasanto, binibigyan mo ng dumi ang kanyang malinis na pangalan. Kung kumita ka sa iyong pamemeke, baka magi kang presidente ng Pilipinas. Amen (Para sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Gloria vs. D' Pulahan

2007-10-28T23:54:00.000-07:00

Gloria vs D’ Pulahan
By perry m. Calara (March 2007)

Karugtong na ng buhay ang internet. Halos lahat na ay nasa internet. Makakabili ka nga ng kaluluwa hanggang longganisa sa internet. Ang live na awayan sa pulitika at buhay ay makikita rin, libre!

Kamakailan lamang, habang umiinit ang labanan sa eleksyon umiinit din mapupulang labanan sa media at sa internet. Ang mga karakter ay si Gloria Arroyo at kanyang mga Alipores laban sa mga pulahan. Kahit pa bumabandera at pangiti-ngiti na may kasamang mga bata si Arroyo sa mainstream media, hindi rin pahuhuli ang mga pulahan.

Isang halimbawa dito si Satur Ocampo, ng Bayan Muna. Napapaligiran na ng kalaban pero lumabas pa rin sa YouTube website (http://youtube.com/bayanmunadotnet) upang kundinahin si Gloria Arroyo sa panggigipit sa kanya at mga kaalyadong organisasyon katulad ng Gabriela, Anakpawis, Kabataan, at Suara Bangsamoro. Tinapat pa ang pagpapalabas ng YouTube video ni Ocampo sa internet nang magkaroon ng imbestigasyon sa US congress ng mga extra-judicial killings ng mga mamamahayag at mga aktibista. Sobra na sa 15,000 ang bumisita sa YouTube site na ito ng Bayan Muna at Ocampo. Para nga itong hotcake sa YouTube site. Nakiki karera sa bilang ng site visit sa YouTube video ni Hilary Clinton.

Nabunyag din sa mga pahayagan na hinuhukaw din pala ng militar ang website ng mga underground organization at binibigyan ng kumentaryo. Kalimitan ay negatibong kumentaryo. Isa dito ang website ni Joma Sison (http://www.josemariasison.org/). Nakita dito ng militar na nakikipagsayaw si Joma, founding chairman ng Communist Party of the Philippines (CPP), kay Ara Mina—na kita ang bahagi ng cleavage. “Nagpapakasarap si Joma sa Europa,” sabi ng militar. “Hindi ako ang host, inimbitahan lang ako ng mga Pilipino para makipag Christmas party sa kanila,” sabi naman ni Joma. Muntik pang magpasalamat si Joma sa kaawaydahil sa biglang pagtaas ng mga bisita sa website niya.

Habang naka red alert naman ang mga pulis at bawal ang bakasyon dahil sa 38 taong anibersaryo ng New People’s Army (NPA), pagod naman ang mga namundok sa kaka-upload ng kanilang video sa YouTube. Hindi lang sila nakikipagbarilan, gumagawa rin sila ng mga maikling dokumentaryong pelikula at MTV. Ang ilang mga naupload ay may mga pamagat na PANAGHOY (http://www.youtube.com/watch?v=oI4sSRhCWvQ), PAGBATI (http://www.youtube.com/watch?v=Bw-qG4FWZe8), BAGWIS (http://www.youtube.com/watch?v=wdxXwKqcKEk).

Makikita na ng Live, sa tunay na buhay ang mga sagutan ng nag-uumpugang bato sa lipunan dahil na rin sa internet. Lamang sa pampulitikang labanang ito si Gloria at kanyang mga heneral dahil madali silang makapasok sa mainstream media. Kahit ganoon, gagawa at gagawa ng paraan ang katunggali upang marinig naman ang kanilang panig na hindi nase-censor.

Tayo namang sambayanang nasanay sa bahay ni big brother at bus na may hostage-taker, mag-enjoy na lang muna tayo sa kanilang mga away na para lang nanonood ng libreng sine (Perry Calara, Kaiba News and Features. sa kumentaryo, ipadala lang sa pmcalara@hotmail.com).

Artistatokrata

2007-10-28T23:53:00.001-07:00

Artistatokrata
Ni Perry Calara, Kaiba News and Features, March 2007

Lahat ba ng tao sa Pilipinas artista? Lahat ba ng kuwento sa lipunan ay tungkol na lang sa mga pagdurusa, reklamo sa buhay, at kaartehan ng mga artista? Wala na bang ibang sector at uri ng pamumuhay na puwedeng pag-usapan?

Aba! Halos magtatatlong linggo ng pinaguusapan ang buhay ni Kris Aquino at Hope Centeno sa prime time television. Wala na bang Iba? Parang ginagatungan pa ito ng ABS-CBN at GMA para sa kanilang network rating.

Noong nakaraang linggo lumabas din ang larawan ni Joma Sison at Ara Mina sa mga pahayagan, front page! Hindi na napagusapan ang reklamo ni Joma laban sa globalisasyon at extra-judicial killing. ‘Ni hindi nga naungkat ang debate kung siya nga ba ay rebolusyonaryo o isang terorista. Basta lang natampok sa pagawaan ng tsismis ni “General” ang kasamang cleavage na kasayaw ng founding head ng Communist Party of the Philippines (CPP). Na-front page dahil artista, wala na bang ibang may cleavage sa ibang sector ng lipunang Pilipino?

Dito naman sa rumaragasang eleksyon, Tito Sotto at Caesar Montano na ang pinatakbo ni Gloria na para bagang kulang pa ang mga artista sa Senado. Oo, wala namang masamang kumandidato at iboto ang mga artista pero ano ba ang malaking nagawa at ipinaglaban na people’s issue ng dalawang ito? Wala na bang ibang taong maaaring bumandila ng isyu ng ibang sector?

Si Kiko Pangilinan kinakapital talaga ng todo ang asawang si Sharon Cuneta sa kanyang political advertisement. Ipinagtutulakan ang asawang artista para malimutan ang Mr. noted image ni sir. Si Ralph Recto pinagsisiksikan pa si Vilma Santos para maging kandidato sa pagka-gobernardor sa Batangas. “Ralph, kung itutulak ninyo talaga si ate Vi sa karnabal na ito, mukhang makakaaway mo ang iyong kuya Ricky.” Tama ba ang proklamasyon mong, “only Vilma Santos can speak for Vilma Santos?” Yah, right.

At, mukhang tumataas sa survey si Noy Aquino dahil sa kalungkutan ng kapatid na si Kris. Diyos ko po! mas maganda sana kung tataas siya sa survey ranking ng dahil sa people’s isyu at platapormang dinadala at hindi dahil sa karamdaman ni Kris. Unles! una niyang ihahaing batas sa senado ay: “bawal na muling umibig ang Kris para hindi na nate-tense ang sambayanang adik sa “deal or no deal” at “game ka na ba?” show ng Kristeta.”

Ang mga mukha at mga kuwento na lang ba ng mga artistang ito ang ipapalamon ng dominanteng mala-kanluraning kultura sa ating mga isip? Sa lipunang may “ARTISTATOKRATA,” mukhang sinasadya ng mga dominanteng uri na may kontrol sa pulitika, ekonomiya, at media na artista na lang ang pagusapan at kalimutan natin ang kahirapan. Mukhang inaaliw ang sambayanan upang makalimutan ang inhustisya sa lipunan.

Sa gitna ng pang-aaliw, baka tuluyan na nating makalimutan na mayroon ding mina ng mga makukulay na kuwento ang ibang Pilipino. Kuwento ng pag-ibig, reklamo sa buhay, ka-artehan na labas ng buhay artista. Nandiyan ang pag-ibig ng mga pamilyang hiniwalay ng mga extra-judicial killings at migration. O, kuwento ng isang OFW na sa paguwi ay dinatnan ang matalik na kaibigan na nakikipag yugyugan sa kanyang asawa sa kanyang sariling kama. Sa media at manunulat, baka gusto ninyong tutukan ang kuwento ng pakikibaka ng mga mag-asawang pinagkakasya ang mala-pulubing kita upang buhayin ang isang pamilya na may dignidad.

Hindi lang artista ang tao sa Pilipinas. Hindi lang artista ang nagdurusa at nais magsilbi sa bayan. Hindi lang artista ang nagugutom at marunong umiyak. Hindi lang artista, mayroon pang ibang sector ang lipunang Pilipino na umaarte sa tunay na sine, telebisyon, at entablado ng buhay (Perry Calara, Kaiba News and Features).

Sa kumentaryo, puwede kayong pumasok sa: http://kaibanews.blogspot.com/
==

siyensya ng pagkakawatak-watak

2007-10-28T23:43:00.000-07:00

Siyensya ng pagkakawatak-watak
Ni Perry Calara (february 2007)

Sinasabi sa siyensya na Lahat ng bagay ay magkakawatakwatak. Second law of thermodynamics ay Entropy na sinasabing: All things will go into disorder.

Mahahalata naman natin ito sa kapaligiran. Kahit ang mga astronomer magsasabing lahat ng bagay sa kalawagan ay naghihiwalay sa bawat isa. Going away from each other na mas mabilis pa sa mga bala ng mga NPA at Militar kung sila ay may encounter. Asteroid man iyan o galaxy sa ating kalawakan, tumatakbo iyan na papalayo sa bawat isa.

Napapansin natin na mukhang tama ang siyensya na lahat ng bagay ay magkakawatak watak. Ganoon din siguro sa mundo ng Pulitika, o sa Political Science.

Makikita ito sa lalu na sa pulitika sa eleksyon ng ating elitistang demokrasya. Kahit pa ang pangalan ng mga partido ay United Opposistion (UNO) o Unity Ticket. Makikita ang pagkakahiwa-hiwalay lalu na kung ang umiiral ay ang pulitika ng mga mukha, personahe, o pagiging sikat at hindi ang ideolohiya, prinsipyo o mga nakaraan ng kandidato. Nakita na ng mamamayan ang pagkakawatak-watak sa pagbuo pa lang ng kanilang mga kandidato.
Sa nakikita ng mamamayan, tama ang prinsipyo ng entropy sa pulitika sa Pilipinas. Nagkakawatak-watak ang mga bagay lalu na ang mga partido ng mga elitistang burgis na may mga anti-mamamayan na mga interes.

Sa United Opposition, mukhang marami lang dito na gustong ibalik si Erap at palitan si Gloria, Period! Napagusapan na ba nila ang VFA, o Tunay na Agrarian Reform, o Corruption, o Judicial killing? basta laban lang sila kay Gloria. Kung titingnan mo ang mga mukha, united sila sa iilang pamilya. Nahalata namang mababaw ang pulitika ng personahe nila dahil mabilis pa sa bala ng mamamamtay tao na sangkot sa judicial killings ang kanilang pagpapalit ng partido. Iniwan nga sila ng dancing senador at ng isang comedian bago pa nila mabigkas ang United.

Ang Third force ay nahati ng tuluyang sa gitna. Sumapi pa ang ilan sa "Team balingbing."
Unity Tiket? Sa umpisa pa lang ay napabalitang inaawayan na sila ng ilang cabinet members at ng ilan nilang inimbitahan. Unity? Saan sila nagkakaisa? Ano ang prinsipyo ng kanilang Unity. Ang ipinaglalaban lang yata nila ay ang pagkapit tuko ng kanilang amo, period! Mababaw! Kapag na-todo ang galit ng mamamayan sa kanilang amo at bumagsak ito, mas mabilis pa sa mga asteroid ng kalawakan ang pagtakbo ng mga nasa unity ticket na iyan papalayo sa kanilang nagsusumiksik sa trono na amo. Katulad sa nangyari sa mga alyado ni Marcos at ni Erap.

Tama nga siguro ang second law of thermodynamics, lahat nga ng bagay ay magkakawatak-watak lalu na sa mundo ng mga indibidwalistik na mga pulitikong TRAPO. Para sa mga mag-aaral ng kasaysayan tingnan niyo nga ang asim ng teoryang ito pagdating sa eleksyon sa Mayo.

Pero pumusta ka na, mga elitistang burgis ang karamihan sa mga mananalo pagdating ng eleksyon sa Mayo.(Perry Calara, Kaiba News and Features. para sa reaksyon sa view na ito, ipadala lang po sa: pmcalara@hotmail.com).

Online presscon ni Ka-Satur

2006-09-27T02:16:00.000-07:00

Online presscon ni Ka-Satur
Ni Perry Calara

Nakasama ako sa isang press conference ni Satur Ocampo, online. Ginanap ito sa brewingpoint “chatroom” sa Yehey!.

Aba! Satur Ocampo online? Tingnan mo nga naman. Sa panahon ng walang hanggang libel na ibinubudbod ng asawa ni Gloria laban sa mga taga media isang palabang Ka-Satur ay bubulaga sa isang press conference, ONLINE. Bongga!

Sa conference, inako ni Satur na medyo napaguusapan ang mga militante sa press ngayon hindi katulad noong simula ng martial law ng diktadurang Marcos. Noon, burado talaga ang mga pangalan at mga pinaglalaban nila sa sunod-sunurang press.

Ngayon naman, mayroon pa silang alternatibong press sa pamamagitan ng internet. Buong mundo pa ang nararating. Dagdag pa ng militanteng partylista, “the tri-media has definitely become more accessible to the Left. The tit-for-tat with our political adversaries is livelier with the wider media coverage.” Aba, mas livelier ang labanan, ha? Parang sine, hane?

Alam ko nasa solitary confinement si Ka-Satur noong panahon ni Marcos pero ngayon maaari niyang makasama ang mundo sa pamamagitan ng internet.

Medyo naninibago ako sa bagong medium kaya silent observer lang ako sa press conference nang bumulaga si Ninotchka Rosca, ang batikang manunulat na nakabase sa Amerika. O, laban ka?

May one question sana ako kay Ninotchka, “Hoy mama, saan mo naman nakuha ang unique name mo?” Kaya lang baka magalit si Ka-Satur kasi prescon niya iyon, eh. Sabi ko na lang sa sarili, “sino pa ba ang dadalo sa prescon na ito, si “Ka-Roger?” Well, hindi umapir ang Ka-Roger. Kung a-apir nga lang si Ka-Roger, baka umapir din si Heneral Palparan. Hala, baka naghalo ang balat sa tinalupan! Iyon talaga ang parang sine.

Umikot ang usapan sa paggamit ng mga militante sa bagong medium ng internet para maabot ang masa. Pero may isang malaking tanong ang bumubuntot-bunto kay Ka-Satur, “Ano ba talaga kuya, tatakbo ka ba sa senate o hindi?” Ang sagot lang, “the encouragement for me to run for senator has persisted since my first term in the House, with offers of campaign funds etc. However, I am personally inclined not to run, especially because of the high cost of campaigning that my party and I cannot afford.”

O, ayan, wala daw siyang pera. Ka-Satur, sa susunod na online press conference mo maghanda ka na ng solicitation essay. Baka marami rin ang “techie”na gusto kang tumakbo. Invite mo ulit ako, ha?

penafrancia, prosisyon, anting-anting

2006-09-18T18:09:00.000-07:00

Peñafrancia, prosisyon, anting-anting
Ni Perry Calara

Naalala ko na naman ang mga anting-anting nang makita ko ulit ang prosisyon ng imahin ng Peñafrancia sa Naga City.

Inilalabas pa lang ang imahin ng birhing Maria sa Cathedral, nilulundag-lundag siya ng mga lalaki na gustong-gustong makahawak sa kanyang damit. Opo, purong lalaki lang ang kasama sa pagdadala ng imahin.

Pagkatapos makahawak sa damit, karamihan ay magko-kros, at lulundag sa dagat ng tao. Para siyang isdang naglalangoy sa ibabaw ng mga ulo.

Palagay ko, ganito rin ang nangyayari sa ibang prosisyon ng mga santo sa ibat-ibang piyesta sa Pilipinas. Ano ba at ganyan ang kanilang pag-uugali sa mga prosisyon at mga santo. Una kong naisip ay ang anting-anting. Palagay ko iniisip ng mga nakahawak sa imahin na magkakaroon sila ng ating-anting (o magic), kung magagawa nila ito.

Ang pag-hawak ay ang makakasalba sa kanila sa maraming bagay. Malamang may naniniwalang makakakuha sila ng proteksyon laban sa kagutuman, proteksyon sa mga kaaway, sa sakit, at ano mang makamundong pasakit.

Mahirap mapatutunayan ng siyensya ang koneksyon ng paniniwala. Mayroon lang siyang mga teorya. Ang tanging maiisip na lang siguro ng mga materialista ay baka desperado na rin talaga ang ating lahi dahil na rin sa kahirapan sa materyal. Dahil sa kahirapan, naghahanap tayo ng maaasahan na hindi mahahagilap sa materyal na mundo. Isa na dito ang paghahanap natin ng kaligtasan galing sa mga santo, anting-anting at mga kahilerang ideya nito.

Sa anthropologists naman, maari sigurong ipaliwanag ang ganitong pag-uugali natin tuwing may santo at prosisyon sa “folk religiosity.” Dati rati naman kasi mayroon tayong sariling paniniwala sa mga anito, sa ating sariling bathala, sa ating anting-anting. ‘Yun nga lang, nalapatan ang ganitong paniniwala ng isang maka-kanluraning ideya katulad ng kristyanismo pagdating ng mga kastila.

Alam naman natin sa kasaysayan na ginamit ang relihiyon para sakupin tayo. Kailangan ng mananakop na sakupin ang ating kaisipan at ang isa nilang paraan ay sa pamamagitan ng relihiyon.

Sa maraming henerasyon napag-asawa ng panahon ang ating dating paniniwala at ugali sa paniniwala ng makakanluraning kaisipan. Kaya naman siguro na parang nakakakuha ng anting anting ang mga “voyadores” na nagkakarga kapag nahahawakan nila ang damit ng imahin ng Peñafrancia.

Ewan, puwede naman silang magpakasawa na humawak sa imahin ng Peñafrancia kapag hindi fiesta. Hindi pa sila nagsisiksikan. Bakit kailangan pang makipagsiksikan kapag fiesta. ‘Yun lang ba ang panahon ng paghahanap ng anting-anting (para sa kumentaryo, magpadala ng email sa pmcalara@hotmail.com. Lagyan n’yo lang ng pangalan ang inyong mga emails. Kung gusto ninyong sumama sa egroup ng pinoy Gazette, magpadala lang ng blankong email sa pinoyGazette-subscribe@yahoogroups.com. Wala pong bayad ang pagsali sa egroup. Or, para sa article na ito puwede kayong magbigay ng reaction sa: http://pinoygazette.blogspot.com/)?

wikipedia

2006-08-13T23:30:00.000-07:00

Wikipedia (libreng encyclopedia)
Ni Perry Calara

Adik na adik na naman ako sa isang webpage sa internet.

Puwede itong pagkunan ng mga karunungan, ng direction, ng kung ano-anong tungkol sa siyensa. Libreng encyclopedia siya, ang wikipedia. Tiningnan ko naman ang science page mukhang marami ring makukuha para sa assignment ng ating mga mag-aaral.

Matatagpuan ang wikipedia sa: http://en.wikipedia.org/ at ang kanyang talagalog version ay matatagpuan sa: http://tl.wikipedia.org/. Opo, may talagalog version.

Ang ideya nito ay ilagay ang karunungan ng mundo na alam ng kanyang mamamayan sa iisang webpage. Magandang alternatibo ito sa mga binibiling encyclopedia katulad ng Britanica at Encarta.

Swak na swak nga ang concepto ng wikipedia sa aking paniniwalang copyleft sa paglilimbag ng kaalaman. Isa sa mga prinsipyo ng copyleft ay ipamigay ang natutuklasang mga impormasyon sa sangkatauhan na walang bayad. Hinihingi lang ng mga copyleftist na bigyan ng tamang credit ang nakatutuklas ng impormasyon.

Kaya naman sa wikipedia puwede kang mag cut-and-paste hanggang gusto mo para sa mga assignment ng mag-aaral basta lang maglalagay ka ng tamang credit sa wikipedia.

Ang isa pang kagandahan ng wikipedia ay puwede itong i-edit ng mamamayan ng cyberspace. Ang bawat isa ay puwedeng maglagay ng kanyang articulo. ‘Yun nga lang marami ang abuso. May mga vandals at may mga spammers. Pero community din ng wikipedia ang nagbabantay laban sa mga masasamang balak at elemento.

Minsan meron ding nag-mamarunong at inaalis na lang basta ang minsang aking inilagay na link ng Kaiba News and Features ang bicol-online na minamantina namin.
Hindi raw masyadong relevant. Puwede ko naman ipakipag-away (read: ipakipagdebate) pero hindi ko muna itinulak ang concern kasi bago pa lang ako. Baka sa susunod.

Isa sa mga binabantayan ko lang sa ngayon ay ang kasaysayan portion ng mga lugar. Inaalis ko ang hindi tama an point of view katulad ng ideyang: “na-diskubre tayo ng mga kastila.” Sorry na lang pero sa punto debista ng Pinoy, hindi tayo nadiskubre ng kastila, bumisita lang sila. Kaya pinapalitan ko ang mga salitang diskubre sa dumating o bumisita.

Kayo, baka gusto ninyong tumulong na itama ang mga mali sa kasaysayan page ng wikipedia, at least palitan ang ideyang nadiskubre tayo ng mga kolonyalistang kastila (para sa kumentaryo, magpadala ng email sa pmcalara@hotmail.com. Lagyan n’yo lang ng pangalan ang inyong mga emails. Kung gusto ninyong sumama sa egroup ng pinoy Gazette, magpadala lang ng blankong email sa pinoyGazette-subscribe@yahoogroups.com. Wala pong bayad ang pagsali sa egroup).